در سالهای اخیر، ژندرمانی به عنوان یکی از امیدبخشترین روشهای پزشکی بازساختی برای درمان آسیبهای بافتی و تسریع ترمیم زخمها مطرح شده است. با این حال، یکی از مهمترین چالشهای این روش، انتقال ایمن، کنترلشده و طولانیمدت ژنها به سلولهای هدف است. در این راستا، توسعه سامانههایی که بتوانند ژنها را بهصورت موضعی و با رهایش طولانیمدت در اختیار سلولها قرار دهند، میتواند بیان پایدار ژن و اثرات درمانی مطلوبتری را فراهم کند.
به گزارش دیدهبان علم ایران، حمید صادقی آبندانسری از پژوهشگاه رویان با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه رازی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، انستیتو پاستور ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه شهید بهشتی، طی تحقیقی نانو الیاف هسته – پوستهای را طراحی و تولید کردند که بهعنوان بستری برای انتقال کنترلشده و پایدار ژن VEGF مورد استفاده قرار میگیرد.
VEGF (فاکتور رشد اندوتلیال عروقی)، یکی از مهمترین پروتئینهای مؤثر در تشکیل رگهای خونی جدید است و افزایش بیان این ژن میتواند نقش مهمی در ترمیم زخمهای مزمن، بازسازی بافتها و توسعه فناوریهای مهندسی بافت ایفا کند.
بر این اساس، تحریک کنترلشده این ژن، یکی از اهداف مهم پزشکی بازساختی به شمار میرود.
در این مطالعه، پژوهشگران از نانو الیاف با ساختار «هسته – پوسته» استفاده کردند که کمپلکسهای حامل ژن VEGF در هسته آنها جای داده شده بود. VEGF یکی از مهمترین عوامل محرک رگزایی است و این ساختار به گونهای طراحی شده است که کمپلکسهای ژنی بهصورت تدریجی و کنترلشده آزاد شوند؛ رویکردی که امکان انتقال پایدار ژن و تداوم بیان VEGF در سلولها را فراهم میکند.
نتایج این پژوهش نشان داد که نانو الیاف هسته–پوسته قادرند کمپلکسهای حامل ژن VEGF را بهصورت پایدار و کنترلشده در اختیار سلولها قرار دهند. این سامانه موجب افزایش بیان ژن VEGF و تقویت فرایند رگزایی شد و از این رو، ظرفیت بالایی برای کاربرد در انتقال ژن و توسعه راهکارهای مهندسی بافت و پزشکی بازساختی نشان داد.
پژوهشگران همچنین نشان دادند که این سامانه با فراهم کردن رهایش تدریجی و کنترلشده کمپلکسهای حامل ژن، از آزادسازی اولیه سریع آنها جلوگیری کرده و انتقال پایدار ژن VEGF را به سلولها امکانپذیر میسازد. این ویژگی میتواند بستر مناسبی برای توسعه سامانههای مؤثر انتقال ژن در کاربردهای مهندسی بافت و پزشکی بازساختی فراهم کند.
به اعتقاد پژوهشگران، این سامانه میتواند بستر مناسبی برای توسعه داربستهای فعال در انتقال ژن در حوزه مهندسی بافت و پزشکی بازساختی باشد. این داربستها علاوه بر فراهم کردن بستری برای رشد سلولها، امکان رهایش کنترلشده و پایدار کمپلکسهای ژنی را نیز فراهم میکنند و از این رو، ظرفیت بالایی برای توسعه سامانههای نوین انتقال ژن دارند.
نتایج این پژوهش در مجله بینالمللی Biomedical Materials منتشر شده است. ؛ نشریهای تخصصی در حوزه زیستمواد، مهندسی بافت و پزشکی بازساختی که توسط انتشارات IOP Publishing منتشر میشود و پژوهشهای مرتبط با طراحی مواد و سامانههای نوین درمانی را پوشش میدهد.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند