مراسم افتتاحیه بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل، بیست و دومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی و بیست و یکمین سمینار پرستاری مامایی رویان، عصر سه شنبه دهم شهریورماه طی مراسمی با حضور معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و جمعی از استادان، پژوهشگران و دانشجویان در محل سالن همایش های بین المللی دانشگاه علم و فرهنگ افتتاح شد.
به گزارش دیدهبان علم ایران،کنگره بینالمللی رویان در حالی بیستوهفتمین دوره خود را آغاز میکند که پژوهشگاه رویان طی بیش از سه دهه فعالیت، یکی از نمونههای شاخص پیوند پژوهش، فناوری و درمان در کشور به شمار میرود؛ مجموعهای که فعالیت خود را از حوزه درمان ناباروری آغاز کرد و در ادامه، با ورود به عرصههایی همچون سلولهای بنیادی، زیستفناوری، مهندسی بافت و پزشکی بازساختی، دامنه فعالیتهای علمی و فناورانه خود را گسترش داد.
در این مراسم، سخنرانان با اشاره به مسیر طیشده در پژوهشگاه رویان، بر ضرورت حفظ شتاب علمی، حمایت از پژوهشهای مسئلهمحور و حرکت از تولید مقاله و دانش به سمت تولید فناوری، تجاریسازی و ارائه راهکارهای مؤثر برای نیازهای واقعی جامعه تأکید کردند.
رویان؛ نماد پیوند دانش، فناوری، درمان و امید
زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور طی سخنانی در این مراسم با بیان اینکه مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: در اینجا باید از رویان سخن بگویم. رویان برای جامعه علمی ایران فقط یک مرکز پژوهشی و درمانی نیست، بلکه نمادی از این است که چگونه میتوان دانش را به خدمت، فناوری را به درمان و پژوهش را به امید و زندگی تبدیل کرد.
وی با تأکید بر اینکه فرزندآوری بیش از آنکه یک شاخص جمعیتی باشد، یک تصمیم انسانی و خانوادگی است، گفت: اگر میخواهیم در آینده جمعیتی ایران مؤثر باشیم و از چاله جمعیتی خارج شویم، باید شرایطی فراهم کنیم که خانواده ایرانی با احساس امنیت، امید و حمایت بتواند درباره فرزندآوری تصمیم بگیرد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور افزود: حضور در جمع پزشکان و متخصصانی که سالها در مرزهای دانش برای ارتقای سلامت انسان و خانواده تلاش میکنند، برای من افتخار بزرگی است.
بهروزآذر با اشاره به عنوان سخنرانی خود با عنوان سلامت باروری و آینده خانواده؛ از سیاستگذاری تا علم و فناوری، گفت: موضوع سلامت باروری اگرچه در ظاهر یک موضوع پزشکی است، اما در حقیقت در نقطه تلاقی سلامت خانواده، زنان، جوانان، جمعیت و آینده ایران قرار دارد.
خانواده در نقطه تلاقی چهار ابرچالش جهانی
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور ادامه داد: پیش از آنکه درباره سلامت باروری و سیاستهای مرتبط با خانواده صحبت کنم، میخواهم از یک واقعیت بزرگتر آغاز کنم. ما در دورهای زندگی میکنیم که خانواده در سراسر جهان یکی از عمیقترین دورههای تحول خود را تجربه میکند.
وی با اشاره به مطالعات و گزارشهای بینالمللی اظهار کرد: خانواده امروز با مجموعهای از ابرچالشها به صورت همزمان مواجه است؛ چالشهایی که تقریباً همه کشورهای جهان با شدت و شکلهای متفاوت با یک یا چند مورد از آنها روبهرو هستند.
بهروزآذر چهار ابرچالش مهم را تحولات جمعیتی، گسترش شهرنشینی و مهاجرت، شتاب تحولات فناوری و تغییرات اقلیمی عنوان کرد و گفت: این چهار ابرچالش، بیش از ۱۳۰ کشور را درگیر کردهاند و از تهدیدهای جدی در حوزه خانواده به شمار میروند که در سال ۱۴۰۳ نیز در اجلاس قطر که به صورت مشترک با سازمان ملل برگزار شد، به شکل عمیقی مورد توجه قرار گرفت.
وی افزود: این تحولات، اگرچه ممکن است آرام و تدریجی باشند، اما شیوه زندگی انسان، روابط اجتماعی، تصمیم افراد درباره ازدواج و فرزندآوری، نقشهای خانوادگی و آینده نسلهای بعد را دگرگون میکنند.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور ادامه داد: تحولات جمعیتی، ساختار سنی، رابطه میان نسلها و الگوهای تشکیل خانواده را تغییر داده است. گسترش شهرنشینی نیز سبک زندگی، شبکههای حمایتی و تجربه زیسته خانوادهها را دگرگون کرده است. فناوری، شیوه ارتباط و یادگیری و بسیاری از ابعاد زندگی فردی و خانوادگی را متحول کرده و تغییرات اقلیمی نیز با اثرگذاری بر سلامت، اقتصاد، امنیت غذایی و شرایط زندگی، به یکی از عوامل مهم اثرگذار بر آینده جوامع تبدیل شده است.
آینده خانواده، آینده جامعه است
بهروزآذر با بیان اینکه خانواده در نقطه تلاقی این چهار نیروی بزرگ قرار دارد، گفت: خانواده هم از این تغییرات تأثیر میپذیرد و هم با انتخابها، ارزشها و سبک زندگی خود بر آینده جامعه اثر میگذارد. بنابراین سخن گفتن از آینده خانواده فقط سخن گفتن از یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه سخن گفتن از آینده جامعه، کیفیت زندگی انسانها و چگونگی انتقال امید و فرصت به نسلهای آینده است.
وی تأکید کرد: خانواده نقطه آغاز سیاست جمعیتی است. وقتی درباره جمعیت صحبت میکنیم، نباید اجازه دهیم اعداد و شاخصها انسان و خانواده را پشت سر خود پنهان کنند. پشت هر تولد، یک خانواده قرار دارد و پشت هر تصمیم برای فرزندآوری، امیدها، نگرانیها و شرایط زندگی یک زن و یک مرد قرار دارد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: بنابراین فرزندآوری بیش از آنکه یک شاخص جمعیتی باشد، یک تصمیم انسانی و خانوادگی است.
برای خروج از چاله جمعیتی باید امنیت و امید را به خانواده بازگرداند
بهروزآذر ادامه داد: اگر میخواهیم درباره آینده جمعیتی ایران مؤثر باشیم و کمک کنیم از این چاله جمعیتی خارج شویم و به چاه جمعیتی وارد نشویم، باید از خود بپرسیم چه شرایطی باید فراهم کنیم تا خانواده ایرانی با احساس امنیت، امید و حمایت بتواند درباره فرزندآوری تصمیم بگیرد.
وی افزود: در کنار شرایط اقتصادی و اجتماعی، باید به تحول در ارزشها و نگرشها نسبت به باروری نیز توجه کنیم. فرزندآوری دیگر یک تصمیم یکطرفه یا صرفاً مبتنی بر نگاههای سنتی گذشته نیست. امروز زن و مرد با هم و دوشادوش یکدیگر درباره تشکیل خانواده و فرزندآوری تصمیم میگیرند و باید نیز با هم تصمیم بگیرند.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: بنابراین برنامههای آموزشی و فرهنگی نباید فقط بر توانمندسازی زنان تمرکز کند؛ مردان و پدران نیز باید پا به پای مادران برای تولد و تربیت نسل جدید، از جمله متولدین نسل بتا، آماده و توانمند شوند.
جامعه باید پذیرش کودک را دوباره یاد بگیرد
بهروزآذر در ادامه با اشاره به پدیده سالمندی جمعیت گفت: از سوی دیگر با پدیده سالمندی جمعیت مواجه هستیم؛ پدیدهای که باعث شده حضور کودک در مجالس و محیطهای خانوادگی و اجتماعی کمرنگ شود و جامعه، ویژگیها و رفتارهای طبیعی کودک را فراموش کند.
وی افزود: امروز وقتی صدای گریه، بیقراری یا بهانهگیری یک کودک در جمعی که بیشتر افراد آن بالای ۴۰ سال دارند بلند میشود، گاهی حوصله افراد سر میرود. ما باید به صورت جدی روی پذیرش کودک و ارتقای تابآوری خانوادهها و جامعه برای پذیرش کودکان کار کنیم.
روایت مداوم سختیهای فرزندآوری میتواند بر نگرش جامعه اثر بگذارد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به اهمیت نحوه روایت فرزندآوری در جامعه اظهار کرد: نکته مهم دیگری که در این حوزه وجود دارد، این است که متأسفانه همه ما دائماً از سختیها و چالشهای فرزندآوری صحبت میکنیم.
وی با اشاره به یکی از نظریههای حوزه بازاریابی و رفتار مصرفکننده گفت: در این حوزه مطرح میشود که وقتی با یک خبر بد یا تجربه منفی مواجه میشویم، تمایل داریم آن را به افراد بیشتری منتقل کنیم و ممکن است آن را برای ۱۱ تا ۱۳ نفر تعریف کنیم. گویی با مطرح کردن این سختیها و تجربههای منفی، بخشی از فشار آن از دوش ما برداشته میشود.
بهروزآذر ادامه داد: اما اگر با یک اتفاق خوب مواجه شویم، در بهترین حالت ممکن است آن را برای دو یا سه نفر تعریف کنیم. ما در حوزه فرزندآوری نیز با این تجربه بسیار مواجه هستیم.
باید از روایت تلخیهای فرزندآوری به روایت شیرینیهای والد شدن برسیم
بهروزآذر با اشاره به ضرورت تغییر روایتهای اجتماعی درباره فرزندآوری گفت: عموم افرادی که فرزند دارند، سختیهای فرزندآوری را بهراحتی با دیگران به اشتراک میگذارند؛ از تلخیها بیشتر میگویند و از شببیداریها بیشتر صحبت میکنند، اما از لبخند کودک، تبسم او، مهر و عشقش و بوسههای کودک دو ساله بر آغوش پدر و مادر کمتر سخن میگویند. این همان گمشدهای است که امروز بیش از هر زمان دیگری به آن احتیاج داریم.
وی ادامه داد: هیچوقت یادم نمیرود که بارداری بسیار سختی داشتم و در دوران بارداری مجبور به استراحت مطلق بودم. مادربزرگم به من میگفت وقتی برای اولین بار نوزادت را در آغوش بگیری، همه این سختیها یادت میرود؛ وقتی برای اولین بار کودک در چشمانت نگاه میکند، تو را میشناسد و به تو لبخند میزند، همه اینها را فراموش میکنی.
بهروزآذر افزود: من تمام آن روزهای سخت را به امید تجربه آن لبخند سپری کردم، اما امروز کمتر کسی این امید را در دل زنان، مادران، پدران و همسران ایجاد میکند. ما احتیاج داریم درباره این نوع تجربهها بیشتر با یکدیگر صحبت کنیم و آنها را پررنگتر کنیم.
سیاست جمعیتی پایدار بدون حمایت جامع از خانواده امکانپذیر نیست
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به عوامل اثرگذار بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری اظهار کرد: امروز عواملی همچون اقتصاد، مسکن، اشتغال، امنیت شغلی و هزینههای تربیت فرزند، تغییر سبک زندگی، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری و مسائل مرتبط با سلامت باروری بر تصمیم خانوادهها اثرگذار هستند.
وی تأکید کرد: ما باید یک سیاست جمعیتی پایدار داشته باشیم؛ سیاستی که بدون یک سیاست جامع حمایت از خانواده امکانپذیر نیست.
بهروزآذر افزود: قطعاً یکی از مهمترین ابعاد حمایت از خانواده، توجه به سلامت باروری است؛ چراکه تصمیم خانواده درباره فرزندآوری زمانی میتواند پایدار باشد که خانواده احساس کند سلامت، آگاهی و دسترسی به خدمات مناسب برای آن تضمین شده است.
سلامت باروری فقط درمان ناباروری نیست
وی ادامه داد: بنابراین وقتی از خانواده ایرانی سخن میگوییم، ناگزیر باید نگاه خود را از یک موضوع صرفاً جمعیتی فراتر ببریم و به یکی از پایههای مهم آینده، یعنی سلامت باروری، توجه کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: بیشک سلامت باروری صرفاً درمان ناباروری نیست. سلامت باروری یعنی دسترسی به آموزش و آگاهی، پیشگیری از بیماریهای این حوزه، تشخیص بهموقع، درمان مناسب و ارائه خدمات باکیفیت.
بهروزآذر خاطرنشان کرد: به همین دلیل باید نگاه خود را از یک رویکرد صرفاً درمانمحور به یک رویکرد پیشگیرانه و آیندهنگر حرکت دهیم. افزایش سواد سلامت باروری در جوانان، توجه به سلامت پیش از ازدواج و پیش از بارداری، شناسایی عوامل خطر و تشخیص زودهنگام مشکلات باروری باید بخش مهمی از سیاست سلامت کشور باشد.
ناباروری فقط یک تشخیص پزشکی نیست
وی با اشاره به ضرورت حمایت از خانوادههای درگیر ناباروری گفت: در کنار همه اقدامات پیشگیرانه، واقعیت این است که بخشی از خانوادهها با مسائل ناباروری مواجه هستند؛ مسئلهای که نیازمند نگاهی علمی، حمایتی و انسانی است.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور افزود: ناباروری برای یک زوج فقط یک تشخیص پزشکی نیست، بلکه با فشار روانی، هزینههای اقتصادی و نگرانیهای اجتماعی متعددی همراه است.
بهروزآذر با اشاره به موضوع انگ اجتماعی ناشی از ناباروری گفت: همانطور که استاد ارجمند، دکتر منتظری، نیز فرمودند، موضوع استیگما و انگهایی که در این حوزه به افراد زده میشود، یکی از موانع بسیار جدی است که باید با هم روی آن کار کنیم و برایش راهحل پیدا کنیم.
کاهش هزینه و توسعه دسترسی عادلانه به درمان ناباروری
وی تأکید کرد: حمایت از خانوادههای نابارور امروز بخشی از سیاست ما در حوزه خانواده است. تمام تلاش ما این است که هزینههای درمان را کاهش دهیم، پوششهای بیمهای را تقویت کنیم و مراکز تخصصی و مهمتر از همه، دسترسی عادلانه به خدمات باکیفیت را توسعه دهیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: تمام تلاش ما این است که هیچ زوجی صرفاً به دلیل محل زندگی یا توان اقتصادی، از خدمات علمی و استاندارد محروم نشود.
رویان؛ نماد پیوند دانش، فناوری، درمان و امید
بهروزآذر با بیان اینکه مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: در اینجا باید از رویان سخن بگویم. رویان برای جامعه علمی ایران فقط یک مرکز پژوهشی و درمانی نیست، بلکه نمادی از این است که چگونه میتوان دانش را به خدمت، فناوری را به درمان و پژوهش را به امید و زندگی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: پیشرفتهای کشور در حوزه درمان ناباروری، ژنتیک و سلولهای بنیادی نشان داده است که ایران ظرفیت ارزشمندی برای تولید علم و فناوری دارد و اکنون وظیفه ما این است که این ظرفیت را توسعه دهیم و دستاوردهای آن را بیش از گذشته به زندگی مردم پیوند بزنیم.
تدوین برنامه ساماندهی روشهای نوین کمکباروری
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به اقدامات دولت در این زمینه اظهار کرد: در همین راستا و برای عینیتبخشی به این نگاه، در دولت گام مهمی برداشتهایم. بر اساس مصوبات سیاستهای کلی برنامه پنجساله هفتم و اجرای قانون حمایت از خانواده و برنامه هفتم، با همراهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، همکاری دوستان جهاد دانشگاهی و همه متخصصانی که در این حوزه نام و نشان معتبری دارند، برنامه ساماندهی روشهای جایگزین نوین در حوزه ناباروری تهیه شده است.
وی افزود: در این برنامه، موضوعاتی از جمله رحم جایگزین، انجماد یا فریز تخمک و ساماندهی مراکز ارائهدهنده این خدمات مورد توجه قرار گرفته است.
بهروزآذر گفت: این برنامه برای پوشش بیمهای در کمیسیون تصویب شده و امیدواریم بهزودی در هیئت دولت نیز به تصویب برسد و مبنای فعالیتها قرار گیرد.
حرکت از درمان ناباروری به حفظ باروری
وی با تأکید بر ضرورت آیندهنگر بودن این برنامه اظهار کرد: تمام تلاش ما این است که این آییننامه بسیار دقیق، شفاف و آیندهنگر باشد و صرفاً به درمان یا افزایش توان درمان محدود نشود.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در ادامه خاطرنشان کرد: یکی از رویکردهای مهم آینده در نظام سلامت باروری، صرفاً درمان ناباروری نیست، بلکه حفظ باروری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور، با تأکید بر ضرورت توجه به حفظ باروری در کنار درمان ناباروری گفت: یکی از رویکردهای مهم آینده در نظام سلامت باروری، صرفاً درمان ناباروری نیست، بلکه حفظ باروری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در همین راستا، بر اساس تکلیفی که در قانون برنامه هفتم بر عهده ما گذاشته شده است، امکان انجماد یا فریز تخمک برای دختران مجرد بالای ۳۰ سال مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع شاید یکی از مهمترین اقداماتی باشد که در این حوزه انجام شده است.
بهروزآذر ادامه داد: این موضوع به عنوان یک امانت در قانون گذاشته شده و ما اکنون تلاش میکنیم آن را به خوبی محقق کنیم و در مسیر حفظ باروری پیش برویم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به برنامههای این معاونت در حوزه آگاهیرسانی گفت: تمام تلاش ما این است که آگاهی عمومی را افزایش دهیم و در موارد ضروری، امکان مشاوره و استفاده از روشهای علمی حفظ باروری نیز توسعه پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: فناوریهای نوین، از جمله روشهای مرتبط با بافتهای تولیدمثلی و انواع پیوندها، در آییننامه جدید مورد توجه قرار گرفتهاند و حتماً برای توسعه و بهرهبرداری از این فناوریها برنامه ویژهای خواهیم داشت.
سیاست خانواده نباید زن را میان مادری و پیشرفت اجتماعی مخیر کند
بهروزآذر با تأکید بر ضرورت توجه متوازن به زنان و مردان در سیاستگذاری خانواده اظهار کرد: همه این برنامهها زمانی میتوانند موفق باشند و زمانی میتوانیم سیاست خانواده را یک سیاست مؤثر بدانیم که توجه متوازن به زن و مرد به صورت همزمان اتفاق بیفتد.
وی تصریح کرد: زن نباید صرفاً نقش باروری داشته باشد. زن باید بتواند در کنار مادری، از فرصت تحصیل، اشتغال، فعالیت علمی و مشارکت اجتماعی خود نیز برخوردار باشد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: سیاست درست، سیاستی است که زن را بین مادری و پیشرفت اجتماعی مجبور به انتخاب نکند، بلکه میان این نقشها همافزایی ایجاد کند و کمک کند تا زن ضمن تجربه و لمس تجربه بینظیر مادری، از سلامت، امنیت شغلی، مراقبت از کودک و بازگشت شایسته به محیط کار نیز اطمینان داشته باشد.
حمایت از مردان و پدران نیز بخشی از سیاست خانواده است
وی با اشاره به نقش مردان در پایداری خانواده گفت: از سوی دیگر، نباید از مسئولیتها و نیازهای مردان و پدران فرزندان آینده غافل شویم. اگر از مردان انتظار داریم پدری همراه و تکیهگاه خانواده باشند، سیاستگذاری کشور باید از آنان نیز حمایت کند.
بهروزآذر افزود: مردان نیازمند امنیت شغلی، معیشت پایدار، مرخصیهای مناسب پدری و کاهش فشارهای سنگین اقتصادی هستند تا بتوانند بدون دغدغه، وقت و انرژی کافی برای حضور فعال در کنار همسر و فرزندپروری اختصاص دهند.
وی خاطرنشان کرد: خانواده پایدار، محصول مشترک زن و مرد و حمایت همزمان از هر دوی آنهاست.
سیاستگذاری جمعیتی باید مبتنی بر داده و پژوهش باشد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری مبتنی بر داده گفت: برای آینده به سیاستگذاری مبتنی بر داده نیاز داریم. باید بدانیم خانواده ایرانی امروز چه نگاهی نسبت به ازدواج و فرزندآوری دارد، چرا تصمیم به فرزندآوری را به تأخیر میاندازد، کدام موانع مهمتر هستند و کدام سیاستها و احیاناً قوانین اثربخشاند یا نیاز به بازنگری دارند.
وی ادامه داد: اینجاست که بیش از پیش به دانشگاهها و پژوهش نیازمندیم. دانشگاهها و پژوهشگران باید در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند و به آنها کمک کنند تا تصمیمات درست و مبتنی بر شواهد بگیرند.
سلامت باروری نیازمند حکمرانی هماهنگ و فرابخشی است
بهروزآذر با بیان اینکه سلامت باروری و آینده خانواده موضوع یک وزارتخانه یا یک نهاد خاص نیست، اظهار کرد: سلامت باروری و آینده خانواده به حکمرانی هماهنگ و همکاری فرابخشی نیاز دارد؛ چراکه کلیدیترین رکن فرزندآوری، امید است.
وی افزود: اگر والدین به فردا امید نداشته باشند، امروز هرگز برای آفرینش و تولد یک انسان جدید تصمیم نمیگیرند. این واقعیتی است که باید با تمام وجود آن را ببینیم و درک کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: ما در بدنه حکمرانی و مدیریت کشور موظفیم فردا را برای جوانان و خانوادهها امن کنیم. موظفیم ثبات، آرامش و چشماندازی روشن بسازیم تا تصمیم به فرزندآوری نه یک ریسک نگرانکننده، بلکه اقدامی سرشار از عشق و شوق به آینده باشد.
امید؛ کلیدیترین رکن فرزندآوری
بهروزآذر گفت: امیدوارم خانواده ایرانی را خانوادهای پرقدرت و پرجمعیت ببینیم و از همه دانشمندان، پژوهشگران و پزشکانی که در این مسیر تلاش میکنند، تشکر میکنم.
وی به صورت ویژه از خانواده بزرگ رویان و تمامی فعالان، دلسوزان و خدمتگزاران حوزه سلامت باروری و درمان ناباروری قدردانی کرد و افزود: این عزیزان در ماههای اخیر کمک زیادی کردند تا بتوانیم این برنامه را به صورت جامع، همهشمول و فراگیر تنظیم کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور خاطرنشان کرد: امیدوارم این همکاری همچنان ادامه داشته باشد و متخصصان و پژوهشگران در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند تا بتوانیم بهترین تصمیمها را بگیریم و ایران و خانواده ایرانی را شایسته آنچه که لیاقتش را دارند، کنیم و کشور عزیزمان را به قلههای پیشرفت برسانیم.
وی، فعالیتهای پژوهشگاه رویان را نمونهای از کارآمدی ظرفیتهای دانشبنیان در نظام سلامت توصیف کرد و با اشاره به نقش این مجموعه در حوزه درمان ناباروری و توسعه درمانهای پیشرفته، بر اهمیت تداوم چنین رویکردی در سایر حوزههای پزشکی و زیستفناوری تأکید کرد.
رویان؛ پیوند دانش، فناوری و رفع نیازهای جامعه
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز طی سخنانی در این مراسم با تقدیر از جهاد دانشگاهی، دانشمندان، استادان و کارکنان پژوهشگاه رویان اظهار کرد: پژوهشگاه رویان از سال ۱۳۷۰ با همت زندهیاد استاد بزرگوار، دکتر سعید کاظمی آشتیانی، به عنوان یک مرکز جراحی محدود شکل گرفت و با همت ایشان و همکارانشان، این مرکز در سال ۱۳۸۸ به پژوهشگاه تبدیل شد.
وی افزود: پژوهشگاه رویان در تراز علم، فناوری و نوآوری قرار گرفته و آثار و برکات آن هم در داخل کشور و هم در عرصه بینالمللی قابل مشاهده است. این مجموعه در حوزههایی مانند علوم زیستی، علوم سلولهای بنیادی، تولیدمثل، زیستفناوری و طب ترمیمی، مرجعیت علمی پیدا کرده است.
خسروپناه با اشاره به ویژگیهای علمی و فناورانه پژوهشگاه رویان گفت: وقتی این مجموعه را مطالعه میکنیم، میبینیم که هم از علم و دانش برخوردار است، هم فناوری و هم نوآوری؛ مهمتر اینکه این دانش، فناوری و نوآوری در نهایت به عرصه نیازهای بشر منتهی شده است.
وی ادامه داد: الزاماً هر علمی رفعکننده نیازهای بشر نیست، اما در پژوهشگاه رویان شاهد هستیم که دانش و فناوری در مسیر پاسخگویی به نیازهای جامعه قرار گرفته است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به بازدید خود از پژوهشگاه رویان اظهار کرد: در این بازدید، ویژگی دیگری نیز در این مجموعه مشاهده کردم و آن نگاه توحیدی دانشمندان رویان است. دانشمندان این مجموعه صرفاً طبیعتشناسی نمیکنند، بلکه خلقتشناسی میکنند.
وی افزود: دانشمندی که با نگاه خلقتشناسانه به علم و فناوری و نوآوری برسد و در نهایت بتواند یکی از نیازهای جامعه انسانی را به صورت اخلاقی برطرف کند، در حقیقت مسیر ارزشمندی را طی کرده است. قید اخلاقی در اینجا بسیار مهم است؛ چراکه در نگاه توحیدی، دستاورد علم و فناوری و نوآوری باید در نهایت به رفع نیازهای بشر با رویکرد اخلاقی منجر شود.
خسروپناه با اشاره به مفهوم حکمت در قرآن و فلسفه گفت: در فلسفه، حکمت نظری را از حکمت عملی جدا میکنند و من معتقدم رویان یک پژوهشگاه حکمتبنیان است؛ یعنی دانش، فناوری و نوآوری در این مجموعه با مبنای توحیدی و با هدف رفع نیازهای بشر و با رویکرد اخلاقی دنبال میشود.
دستاوردهای جهاد دانشگاهی حاصل پیوند دانش و نیاز جامعه است
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: این ویژگی البته اختصاص به پژوهشگاه رویان ندارد و الحمدلله در بخشهای مختلف جهاد دانشگاهی نیز قابل مشاهده است. برای مثال، پژوهشگاه ملی سرطان، فعالیتهای جهاد دانشگاهی در حوزه مهندسی و ساخت قطار سریعالسیر و فعالیتهای مرتبط با گیاهان دارویی نیز نشان میدهد که جهاد دانشگاهی تلاش کرده است دانش و فناوری و نوآوری را برای رفع نیازهای بشر و با رویکرد اخلاقی و مبنای توحیدی به کار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: باید خدا را شاکر باشیم که این پژوهشگاه ارزشمند توانسته به چنین دستاوردهایی برسد؛ آن هم در شرایطی که بسیاری به آنها میگفتند نمیشود و نمیتوانید.
خسروپناه با اشاره به روزهای آغاز فعالیت رویان گفت: بسیاری، مرحوم دکتر کاظمی آشتیانی و همکارانش را سرزنش میکردند، اما امام شهید وقتی سخنان این جوانان را شنید، به آنها اعتماد کرد و سفارش کرد که از آنها حمایت و پشتیبانی شود.
وی افزود: وقتی این دانشمندان به دستاوردهایی رسیدند، برخی مسئولان وزارت بهداشت با تردید و شبهه به موضوع نگاه کردند، اما آمدند و از نزدیک دیدند که این دستاوردها واقعیت دارد. این همان شعار ما میتوانیم بود که البته با شعور و حکمت همراه شده بود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: اگر حمایتهای این رهبران فرزانه نبود، شاید دکتر کاظمی آشتیانی و همکارانش به نتیجه نمیرسیدند و حتی ممکن بود به انگلستان بازگردند؛ چراکه وقتی یک پژوهشگر حمایت لازم را دریافت نکند، طبیعتاً انگیزه او برای ادامه مسیر کاهش پیدا میکند.
سه پیشنهاد برای حمایت دستگاهها از طرحهای پژوهشگاه رویان اصفهان
خسروپناه در ادامه با اشاره به بازدید اخیر خود از پژوهشگاه رویان اصفهان گفت: در سفر اخیرم به پژوهشگاه رویان اصفهان، دانشمندان عزیز ما سه طرح را معرفی کردند که به صورت اجمالی به آنها اشاره میکنم تا مشخص شود فعالیتهایی که این عزیزان انجام میدهند، کاملاً دانشبنیان و دارای ارزش اقتصادی افزوده است.
وی تأکید کرد: بنابراین دستگاههای مختلف نباید تصور کنند که جهاد دانشگاهی برای خودش کار میکند و هر وزارتخانه نیز صرفاً برای خودش مسئولیت دارد. وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی باید متناسب با طرحها وارد شوند و از آنها حمایت و پشتیبانی کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: محققی که پشتوانه نداشته باشد، اگر احساس کند دانش و خروجی دانش او در سطح مثلاً TRL ۷ یا ۸ باقی مانده و تجاریسازی نشده است، دلسرد میشود. ایده باید بتواند همه مراحل خود را طی کند و جهاد دانشگاهی به تنهایی از عهده همه این مراحل برنمیآید.
حمایت از تولید گوسفند با توده عضلانی بالا
خسروپناه گفت: پیشنهاد نخست این است که وزارت جهاد کشاورزی از پژوهشگاه رویان برای تولید گوسفند با توده عضلانی بالا حمایت کند؛ چراکه این طرح دارای ارزش اقتصادی افزوده است و پژوهشگران ما در رویان اصفهان آن را به صورت مدون آماده کردهاند.
وی ادامه داد: من از این طرح بازدید کردم و نمونههای آن را دیدم. اگر وزارت جهاد کشاورزی پشت این طرح نیاید، یک دانشمند یا دانشگاه به تنهایی نمیتواند این ارزش اقتصادی افزوده را ایجاد و طرح را به مرحله بهرهبرداری برساند.
استفاده از فناوری شبیهسازی برای نجات یوز ایرانی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد دوم خود را متوجه سازمان حفاظت محیط زیست دانست و اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست باید از پژوهشگاه رویان برای نجات یوز ایرانی با استفاده از تکنیک شبیهسازی حمایت کند.
وی افزود: یوز ایرانی یکی از نمادهای ایران است و نسل آن در معرض خطر قرار دارد. دانشمندان ما دانش، فناوری و نوآوری لازم در حوزه شبیهسازی را در اختیار دارند و میتوانند از این ظرفیت برای کمک به نجات یوز ایرانی از خطر انقراض استفاده کنند.
خسروپناه تأکید کرد: چه کسی باید پشت این طرح بیاید؟ سازمان حفاظت محیط زیست. این طرح نیز توسط پژوهشگران تدوین شده و من آن را مطالعه کردم؛ طرحی دقیق، کاربردی و قابل اجراست.
آموزش زیستفناوری به کودکان و نوجوانان
وی در تشریح پیشنهاد سوم گفت: وزارتخانههای آموزش و پرورش، علوم و بهداشت باید از پژوهشگاه رویان برای برگزاری دورهها و کارگاههای زیستفناوری حمایت کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ضرورت آموزش مفاهیم علمی از سنین پایین اظهار کرد: ما که در حوزه فلسفه فعالیت میکنیم، همیشه میگوییم تفکر فلسفی باید از پیشدبستانی به کودکان منتقل شود و آموزشها نباید حافظهمحور باشد، بلکه باید تفکر و خلاقیت را محور قرار دهد.
وی ادامه داد: امروز فناوریهایی که در رویان وجود دارد نیز میتواند متناسب با سطح توانمندی کودکان، نوجوانان و جوانان به آنها آموزش داده شود. پژوهشگاه رویان میتواند در این زمینه کارگاههای زیستفناوری برگزار کند تا کودکان و نوجوانان متناسب با توانمندی خود با این مفاهیم و فناوریها آشنا شوند.
خسروپناه در ادامه با اشاره به سه طرح معرفیشده از سوی پژوهشگران رویان اصفهان گفت: هر سه طرح توسط پژوهشگران این مجموعه تدوین شده است و نشان میدهد ظرفیتهای علمی و فناورانه ارزشمندی در این مجموعه وجود دارد که با حمایت دستگاههای اجرایی میتواند به مرحله اجرا و اثرگذاری اقتصادی و اجتماعی برسد.
خسروپناه در ادامه با اشاره به ضرورت طرح موضوع حمایت از ظرفیتهای پژوهشگاه رویان در دولت گفت: درخواست من از خانم دکتر بهروزآذر این است که این موضوع را در هیئت دولت مطرح کنند. ما نیز در شورای عالی انقلاب فرهنگی باید از این ظرفیتها حمایت کنیم و تاکنون نیز تلاش کردهام این حمایت انجام شود.
حمایت شورای عالی انقلاب فرهنگی از توسعه زیرساختهای سلولهای بنیادی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: شورای عالی انقلاب فرهنگی سند سلولهای بنیادی را به تصویب رساند و برای آن ستاد تشکیل داد. همچنین آزمایشگاه نخستی سانان را که اخیراً مصوب کردیم، رئیسجمهور ابلاغ کردند و این آزمایشگاه در پژوهشگاه رویان مستقر خواهد شد.
وی ادامه داد: آزمایشگاه ملی دوم که به مراتب اثرگذارتر است و رشد، تکامل و تعالی بیشتری خواهد داشت نیز در دستور کار قرار گرفته و آثار آن را در حوزه پیوند خواهیم دید. اکنون نیز پژوهشگران در حال انجام فعالیتهای آزمایشگاهی آن هستند. اینها کارهای بزرگی است و میتواند اثربخشی قابل توجهی داشته باشد.
خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش عقل و عشق در پیشرفت علمی اظهار کرد: ما تصور میکنیم اینگونه فعالیتها با عقل محقق میشود که البته عقل نقش بسیار مهمی دارد. قرآن نیز از اولوالالباب سخن گفته است. لب به معنای عقل جامع، خرد کامل و خرد ناب است؛ یعنی کسی که عقل ریاضی، عقل برنامهریز، عقل معاش، عقل معاد، عقل نظری و عقل عملی را در وجود خود جمع کرده باشد.
وی افزود: اما فقط عقل و خرد کافی نیست؛ عشق است که عقل را کارآمد میکند. استاد کاظمی آشتیانی اگر فقط عاقل بود و عاشق نبود، به چنین دستاوردهایی نمیرسید.
خسروپناه با اشاره به تقدیر از استادان و پیشکسوتان این حوزه گفت: این استادان بزرگواری که امروز با کمال فروتنی از آنها تقدیر شد، در کنار عقل، عاشق بودند و با عقل و عشق توانستند در این مسیر پیش بروند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به مفاهیم عرفانی درباره نسبت عقل و عشق گفت: وقتی خداوند ملائکه را خلق کرد، ملائکه عاقل بودند، اما عاشق نبودند و به همین دلیل از مرتبه آدمی بیبهره بودند. وقتی جمال الهی را دیدند، چون عشق در وجودشان نبود، از غیرت و حسرت سوختند، اما آدمی زنده ماند؛ چون عقل و عشق را با هم داشت.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیز در این مراسم با تقدیر از جهاد دانشگاهی، دانشمندان، استادان و کارکنان پژوهشگاه رویان، بر ضرورت حمایت جدی از طرحهای دانشبنیان این مجموعه تأکید کرد. وی با اشاره به سابقه شکلگیری رویان از سال ۱۳۷۰ و نقش زندهیاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی در بنیانگذاری و توسعه این مجموعه، مسیر طیشده را نمونهای از ظرفیتسازی علمی و فناورانه در کشور دانست.
خسروپناه همچنین بر ضرورت ورود دستگاههای اجرایی و وزارتخانهها برای حمایت متناسب از طرحهای پژوهشی رویان، بهویژه در مسیر تجاریسازی و پاسخگویی به نیازهای جامعه تأکید کرد.
انتقال تجربه به نسل جوان و حرکت در مرزهای دانش از مهمترین رسالتهای امروز رویان
علی منتظری، رئیس جهاد دانشگاهی نیز طی سخنانی در این مراسم با گرامیداشت یاد و خاطره زندهیاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی، نقش وی را در شکلگیری و پیشرفت پژوهشگاه رویان و توسعه علم و فناوری در کشور برجسته دانست و اظهار کرد: آنچه امروز به عنوان جایگاه علمی و دستاوردهای پژوهشگاه رویان شناخته میشود، حاصل نگاه بلند، خودباوری و روحیه جهادی بنیانگذار آن و تلاش نسلهای مختلف پژوهشگران این مجموعه است.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم این مسیر، انتقال تجربه به نسل جوان و حرکت در مرزهای دانش را از مهمترین رسالتهای امروز رویان عنوان کرد.
تحول پزشکی تولیدمثل؛ از ناباروری به درمانهای شخصیسازیشده
عبدالحسین شاهوردی، رئیس پژوهشگاه رویان نیز طی سخنانی در این مراسم با بیان اینکه پژوهشگاه رویان از دل نیاز جامعه و در سالهای پس از جنگ تحمیلی شکل گرفت، گفت: رویان امروز به گواه مقالات منتشرشده در سطح بینالمللی، یکی از مراکز پیشرو در درمان ناباروری در منطقه است و در حوزه سلولهای بنیادی، پزشکی و زیستفناوری نیز در کنار کشورهای پیشرو حرف برای گفتن دارد.
وی در مراسم افتتاحیه کنگره بینالمللی رویان اظهار کرد: این جایگاه مرهون تعامل سازندهای است که میان نسلهای مختلف دانشگاهی شکل گرفت. جهادگران با عبور از مسیرهای متعارف و با باور به اینکه میتوان راهی نو در علم و درمان گشود، زمینه شکلگیری رویان را فراهم کردند.
شاهوردی با اشاره به شکلگیری پژوهشگاه رویان ادامه داد: این پژوهشگاه در سالهای پس از جنگ تحمیلی و در شرایطی که بازسازی کشور اصلیترین دغدغه مدیران کشور بود، از دل نیاز جامعه شکل گرفت. مرحوم دکتر کاظمی آشتیانی با توکل و همت جهادی این مسیر را آغاز کرد و امروز ثمره آن را در جایگاه علمی و درمانی رویان شاهد هستیم.
رئیس پژوهشگاه رویان با اشاره به تحولات حوزه پزشکی تولیدمثل گفت: اگر به تاریخ پزشکی تولیدمثل نگاه کنیم، در گذشته ناباروری سرنوشت محتوم تلقی میشد، اما با حرکت و شناخت بهتر این علم، امکان مداخله در فرایند طبیعی فراهم شد و لقاح خارج رحمی و فناوریهای مرتبط با آن شکل گرفت و مرزهای علم تغییر کرد.
وی افزود: امروز در نقطهای ایستادهایم که پرسشهای ما دیگر فقط این نیست که چگونه احتمال موفقیت درمان را افزایش دهیم؛ بلکه میپرسیم چگونه میتوان درمانها را برای هر فرد شخصیسازی کرد و چگونه میتوان باروری را سالها پیش از آنکه از دست برود، حفظ کرد.
شاهوردی با بیان اینکه همین تحول در علوم سلولی و فناوریهای سلولهای بنیادی نیز قابل مشاهده است، تصریح کرد: در سالهای گذشته، سلولهای بنیادی بیش از هر چیز نمادی از امید بودند، اما امروز از مرحله امید به مرحله اثبات رسیدهایم و انتظار داریم درمانهای جدید برای بیماران صعبالعلاج از پژوهشهای بالینی به درمان عمومی با هزینه مناسب تبدیل شوند.
تجربه رویان باید به نسل آینده منتقل شود
رئیس پژوهشگاه رویان با اشاره به مسیر طیشده از سوی این پژوهشگاه اظهار کرد: رویان کار خود را از یک ایده آغاز کرد؛ ایدهای که در ابتدا کوچک به نظر میرسید، اما بر این باور استوار بود که محققان ایرانی میتوانند در مرزهای دانش حرکت کنند.
وی ادامه داد: یکی از موفقیتهایی که در این مسیر به دست آوردهایم، حاصل تلاش و پشت سر گذاشتن سختیهای فراوان است، اما باید بدانیم که امروز وظیفه داریم این تجربه و مسیر را به نسل بعد منتقل کنیم.
شاهوردی تأکید کرد: علم زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که با عمل همراه شود. در مسیر پیشرفت، توقف و غفلت جایگاهی ندارد.
کنگره رویان؛ بستری برای ارتباط محققان، سیاستگذاران و شرکتهای دانشبنیان
وی درباره کنگره بینالمللی رویان گفت: همانطور که در کلیپ معرفی کنگره نیز بهخوبی نشان داده شد، تمام هم و غم اعضای کمیته علمی و اجرایی این است که این رویداد علمی سالانه علاوه بر آنکه بستری برای گفتوگو و تبادل تجربه باشد، زمینه شکلگیری ارتباط میان محققان و سیاستگذاران علمی را نیز فراهم کند.
رئیس پژوهشگاه رویان افزود: تلاش کردهایم زمینه تعامل شرکتهای دانشبنیان با نیازها و چالشهای این حوزه نیز فراهم شود. امروز شرکتهایی که حامی این جریان علمی هستند، شرکتهایی با محصولات تولید داخل هستند و این موضوع برای ما مایه افتخار است.
شاهوردی با اشاره به مقالات ارائهشده در کنگره امسال گفت: در کنگره امسال بیش از ۵۸۰ مقاله مورد بررسی و داوری قرار گرفت و حدود ۴۴۷ مقاله برای ارائه پذیرفته شد.
وی ادامه داد: در این برنامه میزبان ۶۵ سخنران از استادان مدعو داخل و خارج از کشور هستیم. برنامه به گونهای طراحی شده است که چالشهای موجود در مراکز درمانی و مسائل مورد توجه متخصصان، محور سخنرانیها و پنلهای گفتوگو قرار گیرد تا تجربهها بهخوبی منتقل شوند؛ تجربههایی که نمیتوان آنها را بهطور کامل در مقالات و کتابها پیدا کرد.
تقدیر از پیشکسوتانی که پرچم علم را برافراشته نگه داشتند
رئیس پژوهشگاه رویان با اشاره به یکی از بخشهای اصلی برنامه افتتاحیه کنگره گفت: در این مراسم از تأثیرگذاران این رشته تقدیر خواهد شد. هدف ما این است که از عزیزانی که با سپید شدن موهای خود در مسیر تولید علم، پرچم علوم را در کشور برافراشته نگه داشتند، زیرساختها را آماده کردند و محققان آینده را تربیت کردند، قدردانی کنیم.
بیستوهفتمین کنگره بینالمللی رویان امسال با برگزاری بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل، بیستودومین کنگره بینالمللی زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی و بیستویکمین سمینار پرستاری و مامایی رویان برگزار میشود. این رویداد، علاوه بر ارائه تازهترین یافتههای علمی، بستری برای گفتوگوی میان پژوهشگران، متخصصان و مراکز علمی داخلی و بینالمللی و زمینهای برای توسعه همکاریهای علمی و پژوهشی فراهم میکند.
بر اساس اعلام دبیرخانه کنگره، استقبال جامعه علمی از این دوره قابل توجه بوده است؛ بهگونهای که صدها طرح پژوهشی و خلاصه مقاله به دبیرخانه ارسال و پس از داوری علمی، بخشی از آنها برای ارائه در کنگره پذیرفته شدهاند. همچنین ۸۴ سخنران ملی و بینالمللی در برنامههای علمی این دوره حضور دارند.
در بخش دیگری از مراسم افتتاحییه بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیستودومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی، کاظم پریور، مجتبی رضازاده ولوجردی، حمید میرزاده، ساغر صالحپور، سیدمحمد کاظمینی و مرضیه ابراهیمی به عنوان چهرههای تأثیرگذار علمی مورد تقدیر قرار گرفتند.
همچنین از دکتر اعظم دالمن، دکتر رضا مقدسعلی و نعیمه سادات میرقوامالدین دبیران علمی کنگره تقدیر شد.
در بخش دیگری از مراسم نیز سیدامیر مرادیان، نعیمه سادات ابطحی و گلشید ابراهیمی عنوان برگزیدگان در بخش چکیده مقالات بیست و هفتمین کنگره بینالمللی پزشکی رویان و فاطمه سادات سجادی، محدثه مسائلی و محدثه پورمختاری به عنوان برگزیدگان چکیده مقالات بیست و دومین کنگره بینالمللی سلولهای بنیادی معرفی و تقدیر شدند.
همچنین در این مراسم، پوستر بیست و هشتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیست و سومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی رونمایی شد.
نشست های علمی کنگره های سه گانه رویان از امروز چهارشنبه ۱۱ شهریورماه تا جمعه ۱۳ شهریورماه در دانشگاه علم و فرهنگ ادامه دارد.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند