پژوهشگران پژوهشگاه رویان در مطالعه‌ای نوآورانه، روشی برای بهبود حفظ بافت تخمدان با استفاده از داربست‌های ساخته‌شده با چاپ سه‌بعدی و سلول‌های بنیادی مزانشیمی بند ناف بررسی کردند؛ رویکردی که می‌تواند در آینده به توسعه روش‌های جدید حفظ باروری کمک کند.
به گزارش دیده‌بان علم ایران، این پژوهش با مشارکت محمد ایوبی‌پور، دکتر حسین ایمانی، دکتر روح‌الله فتحی، دکتر عبدالحسین شاهوردی، دکتر مرتضی ضرابی، دکتر محمد کاظمی‌آشتیانی، دکتر سمیه توانا، دکتر سیداکبر موسوی، لیلا سادات طاهایی، دکتر زینب قزل‌ایاغ، مجید حلوایی، دکتر معصومه نوری، پرویز گل‌محمدی گردکوهی و دکتر اشرف معینی انجام شده است. در این مطالعه، پژوهشگران تلاش کردند با ترکیب فناوری چاپ سه‌بعدی و سلول‌های بنیادی، شرایط مناسب‌تری برای زنده‌ماندن بافت تخمدان و رشد فولیکول‌های آن فراهم کنند.
حفظ باروری برای افرادی که به دلایل مختلف، از جمله ابتلا به برخی بیماری‌ها و دریافت درمان‌های آسیب‌رسان به تخمدان، در معرض کاهش توان باروری قرار دارند، اهمیت زیادی دارد. یکی از رویکردهای مورد بررسی در این حوزه، نگهداری بافت تخمدان و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای بقای آن و رشد فولیکول‌هاست. فولیکول‌ها ساختارهای کوچکی در تخمدان هستند که تخمک درون آن‌ها قرار دارد و رشد و تکامل آن‌ها از مراحل مهم فرایند باروری به شمار می‌رود.
در این پژوهش، قطعاتی از بافت تخمدان انسان درون ساختارهای سبدی‌شکل ساخته‌شده با چاپگر سه‌بعدی و از جنس پلی‌لاکتیک اسید قرار گرفتند. این ساختارها مانند یک داربست، بافت را دربر می‌گیرند و می‌توانند به ایجاد محیطی مناسب برای بقای آن کمک کنند. پژوهشگران همچنین از سلول‌های بنیادی مزانشیمی بند ناف استفاده کردند؛ سلول‌هایی که با ترشح مواد زیستی می‌توانند بر ترمیم بافت و تشکیل رگ‌های خونی جدید تأثیر بگذارند.
برای ارزیابی این روش، بافت‌های تخمدان انسان به گروه‌های مختلفی تقسیم و درون بدن موش‌های صحرایی پیوند زده شدند. سپس، یک هفته پس از پیوند، وضعیت فولیکول‌ها، میزان بقای بافت، تشکیل رگ‌های خونی و تغییرات بافتی بررسی شد.
نتایج نشان داد که استفاده از داربست چاپ سه‌بعدی به افزایش رشد فولیکول‌ها کمک کرد؛ به‌طوری‌که در گروه دریافت‌کننده داربست بدون سلول‌های بنیادی، ۹۹٫۳ درصد فولیکول‌ها در مراحل رشد قرار داشتند. از سوی دیگر، ترکیب داربست با سلول‌های بنیادی مزانشیمی بند ناف با حفظ بهتر فولیکول‌های اولیه همراه بود؛ به‌طوری‌که ۵۹٫۱ درصد فولیکول‌ها در این گروه در مرحله اولیه یا آغازین باقی مانده بودند. حفظ این ذخیره فولیکولی اهمیت دارد، زیرا فولیکول‌های اولیه می‌توانند منبع بالقوه رشد فولیکول‌ها در مراحل بعدی باشند.
همچنین، در گروهی که بافت تخمدان همراه با داربست و سلول‌های بنیادی پیوند زده شده بود، تعداد و قطر رگ‌های خونی افزایش یافت. این موضوع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا خون‌رسانی مناسب برای تأمین اکسیژن و مواد غذایی مورد نیاز بافت پیوندشده ضروری است. یافته‌های مطالعه همچنین نشان داد که ترکیب داربست و سلول‌های بنیادی می‌تواند به بهبود بقای فولیکول‌ها و کاهش برخی آسیب‌های بافتی، از جمله فیبروز یا ایجاد بافت فیبری، کمک کند.
یافته های این تحقیق که طی مقاله ای در نشریه International Journal of Fertility & Sterility (IJFS) ارائه شده، نشان می‌دهد که ترکیب فناوری چاپ سه‌بعدی با سلول‌های بنیادی بند ناف می‌تواند رویکردی امیدبخش برای بهبود شرایط نگهداری و پیوند بافت تخمدان باشد.
با این حال، پژوهش حاضر یک مطالعه آزمایشی بر روی بافت تخمدان انسان پیوندشده به موش صحرایی بود و ارزیابی‌ها تنها یک هفته پس از پیوند انجام شدند. بنابراین، این یافته‌ها به معنای دستیابی به تخمدان مصنوعی آماده استفاده بالینی یا اثبات امکان بارداری در انسان نیست. برای بررسی عملکرد بلندمدت بافت، بلوغ تخمک‌ها، توانایی باروری و ایمنی این روش، مطالعات تکمیلی و طولانی‌مدت ضروری است.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند