نتایج بررسیهای محققان نشان میدهد «ایزوتوپهای رادیواکتیو» به عنوان ستون فقرات رویکرد نوین رادیوداروها، به اندازه پرتوهای مستقیم خطرناکند و اگرچه هدفگیری دقیقتری دارند، اما در مسیر رسیدن به هدف، گاهی کلیهها، کبد یا مغز استخوان بیماران را نیز تحت تأثیر قرار میدهند.
به گزارش دیدهبان علم ایران درحالی که درمانهای پرتویی متداول میتوانند علاوه بر نواحی از بدن، بافتهای سالم را در کنار سلولهای سرطانی، در معرض پرتو قرار دهند، رادیوداروها در سالهای اخیر به یکی از حوزههای مورد توجه صنعت داروسازی و درمان سرطان تبدیل شدهاند. در این رویکرد نوین، به جای بمباران بیماران با پرتوهای سراسری ، سلاحهای شیمیایی مستقیماً به سوی تومورهای بدخیم نشانه میروند. اما تحقیقات نشان داد این وعده جذاب در کارآزماییهای بالینی، واقعیت پیچیدهتری را آشکار کرده است.
رادیوداروها مولکولهایی هستند که یک ایزوتوپ رادیواکتیو را به یک عامل هدفگیر (مانند آنتیبادی یا پپتید) متصل میکنند. این عامل، ایزوتوپ را به سطح سلول سرطانی میرساند و پرتو با دوز بالا تنها در همان ناحیه آزاد میشود. در مقایسه با رادیوتراپی سنتی که به تمام بدن تابش میکند، این روش میتواند عوارض جانبی را کاهش دهد و اثربخشی را افزایش دهد.
گزارش جدید «استات» اما نشان میدهد که این فناوری با چالشهای ایمنی جدی مواجه است. بسیاری از رادیوداروها در حین حرکت به سمت هدف، به طور ناخواسته به اندامهای حیاتی مانند کلیهها، کبد و مغز استخوان آسیب میرسانند .
یکی از نگرانیهای اصلی، تأثیر پرتو بر مغز استخوان است. کاهش تعداد سلولهای خونی، از جمله گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها، از عوارض شناختهشده برخی رادیوداروهاست.
کلیهها نیز به دلیل نقش آنها در دفع برخی ترکیبات رادیواکتیو میتوانند در معرض تابش قرار بگیرند. به همین دلیل، عملکرد کلیه پیش و در طول درمان اهمیت دارد و در برخی مطالعات، میزان دوز دریافتی اندامها بهطور اختصاصی بررسی میشود.
مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI) نیز در حال بررسی روشهایی برای تعیین دقیقتر دوز تابشی دریافتی تومور و اندامهای سالم در بیماران تحت درمان با Lu-177 PSMA است؛ بهویژه در بیمارانی که عملکرد کلیه یا مغز استخوان آنها از قبل دچار مشکل شده است.
یکی دیگر از عوارض شناختهشده برخی رادیوداروهای هدفگیرنده PSMA، خشکی دهان است. علت آن این است که غدد بزاقی نیز میتوانند PSMA را بیان کنند و در نتیجه بخشی از ماده رادیواکتیو در این بافتها تجمع پیدا کند.
این مسئله نشان میدهد که حتی در یک درمان هدفمند، مرز میان «سلول هدف» و «بافت سالم» کاملاً مطلق نیست. به همین دلیل، یکی از اهداف اصلی توسعه نسلهای جدید رادیوداروها، افزایش میزان تجمع دارو در تومور و همزمان کاهش میزان تابش دریافتی اندامهای سالم است. به گزارش دیدهبان علم ایران، افزایش تعداد رادیوداروهایی که وارد کارآزماییهای بالینی میشوند، تعیین دوز مناسب به یکی از مسائل مهم توسعه این داروها تبدیل شده است. برخلاف بسیاری از داروهای معمول، در رادیوداروها تنها مقدار ماده دارویی اهمیت ندارد؛ بلکه میزان و محل دریافت تابش نیز باید در نظر گرفته شود.در نتیجه، مسیر توسعه رادیوداروها بیش از گذشته به سمت هدفگیری دقیقتر تومور، اندازهگیری میزان تابش دریافتی هر اندام و شخصیسازی دوز درمان حرکت کرده است.
به گفته محققان نیاز به طراحی مولکولهایی با دفع سریعتر و %D
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند
The comments are closed.