با فرمان امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، جایزه بینالمللی ابوعلی سینا در حوزه پزشکی تأسیس شد.
به گزارش دیدهبان علم ایران، بر اساس این فرمان، این جایزه «بهمنظور ارجگذاری به سهم دانشمند معروف، ابوعلی ابن سینا در عرصه بهداشت و توسعه علم پزشکی در جهان» ایجاد شده است.
امامعلی رحمان با امضای این فرمان، دولت را موظف کرد تا «صندوق جایزه» را ایجاد و آیین نامههای مربوط به نحوه اعطای آن را تدوین و تصویب کند.
جایزه بینالمللی ابوعلی سینا به افرادی اعطا خواهد شد که سهم ویژهای در توسعه سیستم بینالمللی بهداشت و درمان و علم پزشکی جهانی داشته باشند. تأکید شده که این جایزه نه تنها به دانشمندان تاجیک، بلکه به پژوهشگران خارجی نیز اهدا میشود.
پیش از این نیز در تاجیکستان، «جایزه دولتی ابوعلی سینا در زمینه علم و فناوری» وجود داشته که به دلیل دستاوردهای برجسته در علوم طبیعی (فیزیک، شیمی، زمینشناسی)، علوم دقیق (ریاضیات) و علوم فنی اعطا میشده است. اما جایزه جدید به طور خاص حوزه پزشکی را پوشش میدهد و جنبه بینالمللی دارد.
شاه منصور شاه میرزا، کارشناس تاجیکستان در موسسه فرهنگی اکو در یادداشتی در خصوص جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا و اهمیت آن در معرفی هرچه بیشتر آثار این دانشمند بزرگ در جهان آورده است: «تاجیکستان در راستای ارجگذاری و قدردانی از مفاخر و مشاهیر نامدار خود، اخیراً اقدام مفید و سازندهای را به انجام رسانده است. تأسیس جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا در حوزه پزشکی از سوی جمهوری تاجیکستان، یکی از مهمترین رویدادهای علمی و فرهنگی سالهای اخیر به شمار میرود.
این اقدام بر اساس فرمان رئیسجمهور جمهوری تاجیکستان، جناب امامعلی رحمان، در تاریخ ۲۳ مه ۲۰۲۶ آغاز شده و هدف آن ارج نهادن به سهم بزرگ ابوعلی ابنسینا در توسعه علم پزشکی و تشویق دستاوردهای نوین پزشکی در سطح بینالمللی است.
اما اهمیت این جایزه تنها به حوزه پزشکی محدود نمیشود. این جایزه بهعنوان ابزاری مهم در دیپلماسی علمی و فرهنگی میتواند در شناساندن هرچه بیشتر میراث علمی و فلسفی ابوعلی ابنسینا و همچنین معرفی تمدن آریاییان در عرصه جهانی نقشی مؤثر ایفا کند.
ابوعلی ابنسینا از جمله نادرترین شخصیتهای تاریخ بشر است که آثارش پس از هزار سال همچنان اهمیت و ارزش خود را حفظ کردهاند. او در طول زندگی خود صدها اثر در زمینههای گوناگون از جمله پزشکی، فلسفه، منطق، علوم طبیعی، ریاضیات، موسیقی و اخلاق تألیف کرد.
اثر مشهور او، «القانون فی الطب»، قرنها در دانشگاههای اروپا بهعنوان کتاب اصلی پزشکی و مرجع آموزشی مورد استفاده قرار میگرفت و نقش بزرگی در شکلگیری پزشکی نوین ایفا کرده است.
نام ابنسینا امروز در شمار بزرگترین دانشمندان تاریخ جهان قرار دارد. با این حال، بسیاری از مردم جهان آثار او را میشناسند، اما از ریشههای فرهنگی و تمدنی او آگاهی کافی ندارند. از این رو، تأسیس جایزهای بینالمللی به نام این نابغه میتواند زمینهای برای آشنایی عمیقتر جامعه جهانی با میراث علمی او فراهم آورد.
یکی از مهمترین جنبههای این جایزه آن است که نام ابوعلی ابنسینا هر سال در مرکز توجه جامعه علمی جهان قرار خواهد گرفت. هنگامی که دانشمندان، پژوهشگران و پزشکان برجسته کشورهای مختلف برای دریافت این جایزه معرفی میشوند، توجه به زندگی و فعالیتهای این اندیشمند بزرگ نیز افزایش مییابد.
تجربه جهانی نشان میدهد که جوایز بینالمللی نهتنها برای تقدیر از دستاوردهای علمی، بلکه برای زنده نگه داشتن نام شخصیتهای بزرگ نیز اهمیت دارند. همانگونه که جایزه نوبل نام آلفرد نوبل را در جهان جاودانه ساخته است، جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا نیز میتواند به یکی از نمادهای مهم علم و پزشکی تبدیل شود.
در نتیجه، هر مراسم اهدای این جایزه میتواند با برگزاری کنفرانسها، سمپوزیومها، نمایشگاههای علمی و انتشار آثار مرتبط با ابنسینا همراه باشد. این روند به پژوهش و شناخت عمیقتر میراث او نیز کمک خواهد کرد.
شاه منصور شاه میرزا
این جایزه میتواند انگیزهای تازه برای تحقیقات علمی درباره آثار ابوعلی ابنسینا باشد. امروزه بسیاری از نسخههای خطی او در کتابخانههای جهان نگهداری میشوند و بخشی از آنها هنوز بهطور کامل مورد بررسی و پژوهش قرار نگرفتهاند.
اگر این جایزه به مراکز علمی، دانشگاهها و پژوهشگرانی اعطا شود که در مطالعه و معرفی آثار ابنسینا نقش دارند، میتواند موجب افزایش فعالیتهای علمی، ترجمههای جدید و انتشار پژوهشهای معاصر شود. بدین ترتیب، میراث علمی او از چارچوب صرفاً تاریخی فراتر رفته و به موضوعی زنده و فعال در پژوهشهای روز تبدیل خواهد شد.»
در بخش دیگری از این مقاله امده است: «هرچه نام این جایزه در سطح بینالمللی شناختهشدهتر شود، توجه جامعه جهانی به تاریخ، فرهنگ و دانش فارسیزبانان نیز بیشتر خواهد شد. این روند میتواند به توسعه گردشگری فرهنگی، همکاریهای علمی و گسترش روابط بینالمللی نیز کمک کند.
امروزه مفهوم «دیپلماسی علمی» در جهان اهمیت فزایندهای یافته است. دولتها از طریق همکاریهای علمی روابط بینالمللی خود را تقویت میکنند. جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا میتواند به محلی برای گردهمایی دانشمندان، پزشکان و پژوهشگران کشورهای مختلف تبدیل شود.
در چارچوب چنین همکاریهایی، مسائل مهمی مانند سلامت عمومی، پیشگیری از بیماریها، توسعه فناوریهای پزشکی و تبادل تجربیات مورد بحث و بررسی قرار میگیرند. بدین ترتیب، نام ابنسینا نهتنها بهعنوان یک شخصیت تاریخی، بلکه بهعنوان نمادی از همکاری علمی بینالمللی مطرح خواهد شد.»
در بخش دیگری از این مقاله آمده است: «این اقدام میتواند جوانان را به سوی پژوهش، نوآوری و فعالیتهای علمی هدایت کند؛ زیرا ابنسینا نمونهای والا از دانشجویی، حقیقتطلبی و خدمت به بشریت است.
تأسیس جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا در حوزه پزشکی تنها یک رویداد علمی نیست، بلکه اقدامی مهم در عرصه فرهنگ، معنویت و تمدن به شمار میرود. این جایزه میتواند به معرفی گسترده آثار ابنسینا، توسعه تحقیقات علمی، تقویت همکاریهای بینالمللی و ارتقای جایگاه تاجیکستان در عرصه جهانی کمک کند.
در شرایط جهانیشدن، چنین ابتکارهایی برای حفظ و معرفی میراث ملی اهمیت ویژهای دارند. جایزه بینالمللی ابوعلی ابنسینا میتواند به پلی استوار میان گذشته و آینده، میان تمدن تاجیک و جامعه جهانی تبدیل شود و نام این نابغه بزرگ را بیش از پیش در سطح بینالمللی مطرح و ماندگار سازد.»
ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا، مشهور به ابوعلیِ سینا، ابن سینا، پورسینا و شیخ الرئیس (حدود ۹۸۰–۱۰۳۷ میلادی/۳۷۰–۴۲۸ قمری)، همهچیزدان، پزشک، ریاضیدان، اخترشناس، فیزیکدان، شیمیدان، جغرافیدان، زمینشناس، شاعر، منطقدان، فیلسوف، موسیقیدان و دولتمرد ایرانی و از مشهورترین و تأثیرگذارترینِ فیلسوفان و دانشمندان ایرانزمین و جهان است که به ویژه به دلیل آثارش در زمینهٔ فلسفه و پزشکی اهمیت دارد.
آثار اصلی او دو دانشنامهٔ علمی و فلسفی جامع به نامهای کتاب شفا و دانشنامهٔ علائی، و همچنین القانون فی الطب به عنوان یکی از معروفترین آثار تاریخ پزشکی است.
پورسینا در سال ۳۵۹ هجری شمسی (۹۸۰ میلادی) در روستای «افشنه» نزدیک بخارا (در ازبکستان کنونی) به دنیا آمد . پدرش اهل بلخ (افغانستان امروزی) و مادرش اهل بخارا بود، اما او تمام دوران علمی خود را در شهرهای ایران از جمله ری، قزوین، همدان و اصفهان گذراند .
سینا کودک نابغهای بود که در ۱۰ سالگی تمام قرآن را حفظ داشت و در ۱۶ سالگی به درجهای از مهارت در طب رسید که پزشکان همدورهاش را متحیر کرد. شهرت علمی او چنان بود که در ۱۷ سالگی، «نوح بن منصور سامانی» (پادشاه سامانی) را از بیماری خطرناکی درمان کرد و در ازای آن، اجازه یافت از کتابخانه سلطنتی استفاده کند؛ کتابخانهای که نقش مهمی در شکوفایی علمی او داشت .
این دانشمند ایرانی سرانجام در سال ۴۱۶ هجری شمسی (۱۰۳۷ میلادی) در همدان درگذشت و آرامگاه او همچنان در این شهر، به عنوان نماد فرهنگ و دانش ایرانی، زیارتگاه علاقهمندان به فلسفه و پزشکی است.
به پاس خدمات او، سازمان یونسکو در سال ۲۰۰۳ «جایزه ابنسینا» را برای اخلاق در علم تأسیس کرد و در ایران نیز سالروز تولدش (اول شهریور) به عنوان «روز پزشک» نامگذاری شده است.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند