محققان پژوهشگاه رویان در مطالعهای مقدماتی نشان دادهاند که افزودن گلوتاتیون بهعنوان یک آنتیاکسیدان به سیستم دو مرحلهای CAPA-IVM میتواند بلوغ هستهای تخمکهای نابالغ انسانی را در بیماران مبتلا به مورفولوژی تخمدان پلیکیستیک بهبود دهد.
به گزارش دیدهبان علم ایران، بلوغ آزمایشگاهی تخمک (IVM) یکی از روشهایی است که امکان بلوغ تخمکهای نابالغ خارج از بدن را فراهم میکند. در روش CAPA-IVM، فرایند بلوغ در دو مرحله انجام میشود تا شرایط طبیعی توقف و ازسرگیری میوز تا حد بیشتری شبیهسازی شود. هدف از این رویکرد، فراهم کردن زمان کافی برای بلوغ سیتوپلاسمی تخمک پیش از تکمیل بلوغ هستهای است.
با توجه به نقش استرس اکسیداتیو در کیفیت تخمک و اهمیت آن در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک، پژوهشگران در این مطالعه بررسی کردند که آیا افزودن گلوتاتیون میتواند روند بلوغ تخمک را در سیستم CAPA-IVM بهبود دهد یا خیر.
نعیمه سادات ابطحی، پژوهشگر بانک تخمدان انسانی پژوهشگاه رویان و همکارانش در این مطالعه، ۲۱۱ کمپلکس تخمک ـ کومولوس از بیماران مبتلا به مورفولوژی تخمدان پلیکیستیک که در مرکز درمان ناباروری رویان تحت درمان بودند، بررسی شد. این تخمکها از فولیکولهای کوچک با قطر کمتر از ۸ میلیمتر و حدود ۴۲ تا ۴۶ ساعت پس از تزریق نهایی محرک تخمکگذاری جمعآوری شدند.
کمپلکسهای تخمک ابتدا در مرحله نخست CAPA-IVM و سپس در مرحله دوم، در محیط کشت حاوی هورمونها و فاکتورهای مورد نیاز، با یا بدون مکمل گلوتاتیون قرار گرفتند. پس از ۴۸ تا ۵۴ ساعت، وضعیت بلوغ هستهای تخمکها بررسی و تخمکهای بالغ در مرحله MII از سلولهای کومولوس جدا شدند.
نتایج نشان داد نسبت تخمکهایی که به مرحله MII رسیده بودند در گروه دریافتکننده گلوتاتیون ۸۱.۶۵ درصد بود، در حالی که این میزان در گروه کنترل ۶۶.۳۷ درصد گزارش شد. این اختلاف از نظر آماری معنادار بود.
پژوهشگران همچنین بیان تعدادی از ژنهای مرتبط با بلوغ و عملکرد تخمک، از جمله CCNB1، MARF1، BRCA2، NLRP5، CDC2 و CDC25 را بررسی کردند. در گروه گلوتاتیون، بیان ژنهای CCNB1، MARF1، CDC25 و BRCA2 بهطور معناداری کاهش یافته بود.
اهمیت بررسی BRCA2 از آن جهت است که این ژن در ترمیم شکستهای دو رشتهای DNA نقش دارد. پژوهشگران معتقدند کاهش بیان آن در تخمکهای بالغ گروه گلوتاتیون میتواند با حفظ پایداری ژنومی تخمکها مرتبط باشد؛ با این حال، برای اثبات این سازوکار به مطالعات بیشتری نیاز است.
یافتهای امیدوارکننده، اما هنوز مقدماتی
محققان بر اساس نتایج این مطالعه نتیجه گرفتهاند که افزودن گلوتاتیون به سیستم دو مرحلهای CAPA-IVM در بیماران مبتلا به مورفولوژی تخمدان پلیکیستیک میتواند بلوغ هستهای تخمکهای انسانی را افزایش دهد. با این حال، این مطالعه هنوز نشان نمیدهد که استفاده از گلوتاتیون الزاماً به افزایش لقاح، تشکیل جنین باکیفیت یا افزایش نرخ بارداری منجر میشود.
از این رو، بررسی کیفیت جنینهای حاصل، توانایی تخمکهای بالغشده برای لقاح و رشد جنینی و در نهایت پیامدهای بالینی، از جمله موضوعاتی است که باید در مطالعات آینده بررسی شود. همچنین روشن شدن سازوکار دقیق اثر گلوتاتیون و نقش تغییرات بیان ژنهای مرتبط با ترمیم DNA و بلوغ تخمک، به شواهد بیشتری نیاز دارد.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند