سرطان یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت در سراسر جهان است و شناخت دقیق عوامل مولکولی مؤثر در ایجاد و پیشرفت آن، نقش مهمی در توسعه روشهای نوین تشخیص و درمان دارد. در سالهای اخیر، میکروRNAها (miRNA) به عنوان مولکولهای کوچک تنظیمکننده بیان ژن، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کردهاند.
به گزارش دیدهبان علم ایران، این مولکولها میتوانند با خاموش یا فعال کردن ژنهای مختلف، در ایجاد یا مهار انواع سرطانها نقش داشته باشند و به همین دلیل به عنوان یکی از مهمترین نشانگرهای زیستی و اهداف درمانی آینده شناخته میشوند. در همین راستا، دکتر شریف مرادی و همکاران ایشان از پژوهشگاه رویان، با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه دویسبورگ-اسن آلمان، موفق به طراحی و توسعه پایگاه داده «namiRa» (نامیرا) شدند؛ یک بانک اطلاعاتی که بهصورت دستی اعتبارسنجیشده و اطلاعات مربوط به بیان، عملکرد و اختلالات میکروRNAها را در انواع سرطانهای انسان در یک سامانه واحد گردآوری و در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
برای ایجاد این پایگاه داده، پژوهشگران دهها هزار مقاله علمی منتشرشده در حوزه میکروRNA و سرطان را بهصورت دقیق بررسی و اطلاعات آنها را به شکل دستی استخراج، دستهبندی و اعتبارسنجی کردند. حاصل این تلاش، ایجاد پایگاه داده نامیرا به عنوان جامعترین منبع اطلاعاتی این حوزه است که ارتباط میان ۱۰۹۵ میکروRNA انسانی و ۳۳ نوع سرطان را بر اساس اطلاعات استخراجشده از ۹ هزار و ۹۸۳ مقاله علمی ثبت و سازماندهی کرده است.
پایگاه داده namiRa علاوه بر ارائه اطلاعات مربوط به میزان افزایش یا کاهش بیان میکروRNAها در سرطانهای مختلف، دادههای مربوط به روشهای شناسایی، نتایج مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، نقش عملکردی هر میکروRNA و همچنین شبکههای تنظیمی میان میکروRNAها و ژنهای هدف را نیز بهصورت تصویری و دینامیک در اختیار کاربران قرار میدهد.
این قابلیت به پژوهشگران کمک میکند تا بتوانند روابط پیچیده میان میکروRNAها و مسیرهای مولکولی مؤثر در سرطان را بهتر درک کرده و آنها را با یکدیگر مقایسه کنند. یکی از ویژگیهای مهم این سامانه، امکان تحلیل عملکردی و مشاهده شبکههای تنظیمی میکروRNAها در انواع مختلف سرطان است؛ قابلیتی که در بسیاری از پایگاههای داده موجود بهصورت یکپارچه وجود ندارد. این ویژگی میتواند روند شناسایی نشانگرهای زیستی جدید، اهداف درمانی و طراحی مطالعات آینده را تسهیل کند.
با این تفاسیر، نامیرا میتواند به عنوان یک مرجع علمی ارزشمند برای پژوهشگران حوزه سرطان، زیستشناسی مولکولی و زیستفناوری مورد استفاده قرار گیرد و با یکپارچهسازی اطلاعات پراکنده، مسیر انجام پژوهشهای دقیقتر و توسعه روشهای نوین تشخیص و درمان سرطان را هموار سازد.
نتایج این پژوهش در نشریه معتبر بینالمللی Computers in Biology and Medicine از انتشارات Elsevier منتشر شده است. این نشریه جز ۱۰٪ برتر نشریات بینالمللی در حوزه بیوانفورماتیک است. همچنین پایگاه داده namiRa نیز بهصورت برخط در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار دارد.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند