استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با انتقاد از تبلیغات فریبنده و اغراقآمیز در خصوص پیوند کامل چشم و بازگشت کامل بینایی تاکید کرد: اگر فردی به هر دلیلی مانند بیماری دیابت، ضربه، بیماری مادرزادی، مصرف الکل و فشار خون، بینایی خود را از دست داده باشد در حال حاضر راهی برای بازگشت بینایی او وجود ندارد، البته باید امیدوار بود که دانش بشری برای این مشکل نیز راهی پیدا کند و بدون تردید در آینده اتفاقهایی خواهد افتاد، ولی زمان آن مشخص نیست.
به گزارش دیدهبان علم ایران، سید حسن قاضیزاده هاشمی در خصوص عمل پیوند چشم گفت: در مورد پیوند کامل چشم با یک اشتباه مصطلح در سطح جامعه مواجهیم و آن اینکه بسیاری گمان میکنند چشم را هم میشود مثل قلب، ریه و یا کلیه به طور کامل پیوند زد، حال آنکه به هیچوجه چنین چیزی وجود ندارد.
چشم بخشی از مغز ماست، هر زمان شنیدید و خواندید که مغز را میشود پیوند زد، بدانید چشم را هم میتوان به طور کامل مورد عمل پیوند قرار داد. چون مغز انسان ۱۲ عصب دارد که همه حرکات اندامها از جمله اندامهای گفتاری، شنیداری، دیداری و دیگر حرکات اعضا و جوارح بدن را تحت کنترل دارد و از این ۱۲ عصب، شش عصب در ارتباط با چشم هستند؛ بنابراین درست است که چشم عضوی دو سانتیمتری از بدن ماست، اما بخش مهمی از مغز در خدمت اوست. پس پیوند کامل چنین عضوی کاری آسان نیست، هر گاه علم توانست عمل پیوند مغز را انجام دهد، پیوند کامل چشم هم انجامشدنی است.
بنیانگذار بیمارستان چشم پزشکی نور در ادامه در پاسخ به این سوال که چه بخشهایی از چشم قابل پیوند است، گفت: در حال حاضر شایعترین بخش چشم که قابل پیوند میباشد، قرنیه است. یعنی همین لایه شفاف جلوی چشم که گاهی به خاطر بیماری، ضربه و آسیب و یا انواع عفونتها نیاز به پیوند پیدا میکند و در عمل پیوند، آن لایه برداشته میشود و به جای آن لایه چشم فرد متوفی، طی حداکثر ۲۴ ساعت پس از فوت پیوند زده میشود. افزون بر قرنیه، بخشهایی از چشم مانند پلک، غشای ملتحمه و یا سلولهای بنیادی قابل پیوند هستند که پوسته چشم را تشکیل میدهند ولی شبکیه، مشیمیه، عصب چشم و عضلات چشم قابل پیوند نیستند؛ لذا همه تبلیغاتی که با عنوان عمل پیوند چشم مصنوعی یا پیوند کامل چشم در رسانه ها، شبکههای اجتماعی و فضای مجازی انجام می شود تبلیغاتی فریبنده است و اطلاعات نادرستی ارائه میدهند.
قاضی زاده هاشمی با تاکید بر این که متاسفانه در حال حاضر راهی برای بازگشت بینایی افرادی که به دلایل مختلف بینایی خود را از دست می دهند وجود ندارد و البته می توان امیدوار بود که دانش بشری در آینده به چنین امکانی دست یابد در خصوص آسیب های احتمالی ناشی از تبلیغات فریبنده درمان نابینایی گفت: هماکنون آژانسهایی هستند که با تبلیغات گسترده بیماران را با دادن امید واهی حتی به نقاط مختلف دنیا میبرند و خانوادهای که عضو نابینایی دارد، حاضر است هستی و نیستی خود را فدا کند تا بینایی به خودش و یا فرزندش برگردد در حالی که در حال حاضر در هیچ جای دنیا عمل پیوند کامل چشم صورت نمیگیرد و بیماران و خانواده ها باید مراقب باشند که فریب تبلیغات بیاساس را نخورند.
من حتی دیدهام بیماران کمی متمول با اعتماد به تبلیغات اینگونه آژانسها راهی کشورهایی مانند اسپانیا، روسیه، کشورهای اروپایی بهویژه اروپای شرقی شده و به دام باندهای شیادی میافتند که پولشان را بالا میکشند و آنها را تنها و بیپناه به حال خود رها میکنند.
وزیر اسبق بهداشت در خصوص ویدیویی که هفت، هشت سالی است در شبکههای اجتماعی بازنشر می شود که اتاق عملی در شیراز را نشان میدهد و چشمپزشکی که در باره عمل پیوند چشم مصنوعی به نابینایان نوید درمان نابینایی را میدهد و ظاهرا زنی ۴۲ ساله را نشان میدهد که بعد از عمل اظهار رضایت میکند و اشک شوق میریزد گفت: من هم آن فیلم را دیدهام و تعجب میکنم و بسیار متأسفم که چرا بعد از گذشت ۸، ۹ سال، هم همکار ما و هم کسانی که دستاندرکارند، اجازه بازنشر آن ویدئو را میدهند و نسبت به اطلاعرسانی و آگاهی بخشی به مردم اقدامی نمیکنند، در حالی که میدانند این عمل سالهاست منسوخ شده و در ایران هم ثمربخش نبوده است.

وی خاطرنشان کرد: ایمپلنت یا پروتز چشمی که در این ویدیو نمایش داده می شود حدود ۱۵ سال پیش توسط یک شرکت خارجی به بازار عرضه شد و عمدتاً هم برای کسانی مورد استفاده قرار میگرفت که نابینای مادرزاد نبودند، بلکه بعد از تولد سالها بینایی داشتند. آن شرکت مدعی بود که بعد از کارگذاشتن آن ایمپلنت و استفاده از عینک خاص، بیمار دید مناسبی پیدا میکند. در ایران روی آن تبلیغات شد و بسیاری از مردم از اقصی نقاط کشور به شیراز رفته و هزینه زیادی متحمل شدند و ما برای اینکه مطمئن شویم که این عمل مفید است یا مؤثر نیست، دو بیمار را هم در تهران تحت عمل قرار دادیم و دیدیم آنها هم مانند بیمارانی که در شیراز مورد عمل جراحی قرار گرفته بودند، هیچ نتیجهای نگرفتند؛ بنابراین فایل این نوع عمل به کلی بسته شد، به ویژه آنکه همان شرکت به دلیل اشکالات این عمل و نتیجه بخش نبودن آن برای بیماران، عرضه ایمپلنت یادشده را از شش سال پیش متوقف کرد و جای تأسف است که در ایران عدهای با اغراض سودجویانه یا افرادی از سوی دلالان یا شرکت واردکننده و یا هر کسی دیگری که ما نمیشناسیم و نمیتوانیم نیتخوانی هم کنیم، آن ویدئو را همچنان در شبکههای اجتماعی بازنشر و دست به دست میکنند و موجب فریب مردمی میشوند که گرفتار نابینایی هستند. به هر رو مردم عزیز ما باید بدانند در حال حاضر نه این عمل و نه هیچ عملی در دنیا وجود ندارد که بتواند بینایی را به افراد نابینا برگرداند و ما برای تحقق چنین آرزویی باید همچنان منتظر علم و دستاوردهای جدید آن باشیم.
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتوگو با سایت انجمن چشم پزشکی ایران با تاکید بر این که انتظار می رود چشمپزشکی که خودش نتیجه قابل دفاعی از این عمل نگرفته و حتی انجمن چشمپزشکی شیراز به دلیل انسانی و اخلاقی که مردم بیهوده امیدوار نشوند و به زحمت نیافتند در مورد این گزارش ویدیویی منتشر شده توسط صدا و سیما اطلاع رسانی کنند، اظهار داشت: من هر چند وقت یکبار که این ویدئو در شبکههای اجتماعی وایرال میشود و آن را می بینم، دو، سه هفته از سوی همکاران غیرچشمپزشک مورد سوال قرار میگیرم که این موضوع تا چه حد واقعی است. چون همکاران چشمپزشک، واقعیت را میدانند، ولی کسانی که خارج از این حوزه هستند مدام سوال میکنند و باید به آنها توضیح دهیم که این چنین نیست و فعلاً امیدوار نباشند.
وی در عین حال تصریح کرد: متاسفانه این اتفاق مختص حوزه چشم پزشکی هم نیست و احتمالا خاطرتان هست که مدتی درباره درمان فلج با تزریق سلولهای بنیادی اخبار و تبلیغاتی مطرح می شد که عدهای تحت تأثیر همین تبلیغات نسبت به تزریق در نخاع اقدام کردند که چون کاری غیرعلمی بود نه تنها فلج آنها درمان نشد که مشکلات دیگری هم بر آن افزوده شد.
انتهای پیام
* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند