یکشنبه، ۳۰ اردیبهشت، ۱۴۰۳ | Sunday, 19 May , 2024

طرح تحقیقاتی مشترک محققان ایران و روسیه در بررسی پدیده کم‌فشارهای قطبی

نسخه قابل پرینت
کد خبر:50986
چهارشنبه، ۱۰ آبان، ۱۴۰۲ | 16:39

طرح تحقیقاتی مشترک محققان ایران و روسیه در بررسی پدیده کم‌فشارهای قطبی

رئیس مرکز تحقیقات جنوبگان پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی گفت: مراحل اجرای طرح احداث پایگاه تحقیقاتی تهیه شده و بر اساس رصد و بررسی مستندات تحقیقات و تجربیات کشورهای دیگر، احداث پایگاه طی برنامه‌ای ۵ ساله قابل انجام است.

به گزارش دیده‌بان علم ایران، حسین فرجامی در نشست علمی‌ تخصصی تبیین ظرفیت‌ها و راهبردهای تحقیقاتی در جنوبگان که امروز در محل پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی برگزار شد، اظهار داشت: جنوبگان به منطقه زیر مدار ۶۰ درجه اطلاق می‌شود که براساس معاهده قطب جنوب در سال ۱۹۵۹ از دید علمی مرز میان آب‌های سرد اقیانوس شمالی و آب‌های گرم اقیانوس جنوبی به عنوان مرز جنوبگان شناخته می‌شود.

وی قطب جنوب را پنجمین قاره جهان دانست که بزرگتر از اروپا است و اظهار کرد: این قاره خشک‌ترین قاره جهان است که ۹۰ درصد آن را آب‌های شیرین فرا گرفته است، همچنین ۹۸ درصد آن پوشیده از یخ است و بدترین منطقه جهان شناخته می‌شود.

فرجامی با بیان اینکه این قاره دارای تنوع جانوری و گیاهی هم در خشکی و تنوع جانوری بالا در آب‌ها است، یادآور شد: این قاره تاکنون ناشناخته‌ترین منطقه فاقد سکنه است.

رئیس مرکز تحقیقات جنوبگان با اشاره به اهمیت این منطقه، خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین ویژگی‌های این منطقه، کنترل اقلیم و گرمایش زمین است؛ چرا که این منطقه به دلیل تبادل آب‌های سرد و گرم به دلیل جریان‌های اقیانوسی مانع از افزایش گرمای زمین خواهد شد.

وی، دیرینه اقلیم‌شناسی، رصد طوفان‌های مغناطیسی ناشی از انفجارهای سطح خورشید، ایجاد مطالعات در اعماق فضا، ردیابی ماهواره‌ها، پایه‌گذاری شبکه‌های پایش و کنترل از راه دور، سامانه تسلیحات آفندی و منبع غنی از داده‌های زمین‌شناسی، زیست‌شناسی، فیزیک و شیمی را از دیگر جنبه‌های اهمیت جنوبگان نام برد.

فرجامی درباره اهمیت تحقیقات در جنوبگان از جنبه اقتصادی، گفت: استحصال توده یخ، مواد فسیلی، مواد شیلات، مواد معدنی و توریسم مهم است. همچنین از جهات مختلف علمی، حقوقی و اقتصادی و دستیابی به فناوری‌های نوین و ارتباطی مهم است.

وی با اشاره به آغاز کار کمیته علمی تحقیقات جنوبگان در سال ۱۹۵۸ گفت: فعالیت‌های این کمیته منجر به تدوین معاهده جنوبگان توسط ۱۲ کشور در سال ۱۹۵۹ و تعیین انتهای اراضی متعلق به کشورها در این قاره شد تا کشورهای دیگر هم بتوانند از آن استفاده کنند.

فرجامی تصریح کرد: کشورهای مختلف با تایید و ساماندهی این کمیته می‌توانند وارد معاهده شوند و تنها راه وارد شدن به معاهده انجام مطالعات تاثیرگذار است که ابتدا به صورت عضو غیرمشورتی و بعد از طی مراحل مختلف به عضو اصلی معاهده تبدیل می‌شوند؛ بنابراین فعالیت مستمر، حضور مؤثر و داشتن برنامه علمی منسجم و پیشرفته در جنوبگان تنها راه دستیابی به این منطقه است.

وی تاکید کرد: با توجه به همین اهداف دکتر محمدرضا شکری، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در سال ۱۳۷۷ از طرف پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی در ماموریتی سه‌ماهه به جنوبگان اعزام شد.

رئیس مرکز تحقیقات جنوبگان با اشاره به تشکیل مرکز مطالعات قطب جنوب در پژوهشگاه در سال ۱۳۹۲، ادامه داد: همزمان کمیته راهبری جنوبگان به دستور وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شد و پژوهشگاه در سال ۲۰۱۴ درخواستی برای عضویت به کمیته علمی تحقیقاتی جنوبگان فرستاد و در سی و سومین نشست کمیته در نیوزیلند و بعد از بررسی‌ها، ایران عضو کمیته شد.

وی تاکید کرد: برنامه‌ تحقیقات ایران شامل بسترسازی و آغاز فعالیت تحقیقاتی همراه با احداث پایگاه تحقیقات دائمی در جنوبگان با هدف بهره‌مندی ایران از منافع علمی، اقتصادی و طرح‌های مختلف در زمینه‌های اقتصادی و حقوقی است.

رئیس مرکز تحقیقات جنوبگان تاکید کرد: مراحل اجرای احداث پایگاه تحقیقاتی تهیه شده است و بر اساس رصد و بررسی مستندات تحقیقات و تجربیات کشورهای دیگر، احداث پایگاه طی برنامه‌ای پنج ساله قابل انجام است. همچنین ارائه طرح جنوبگان به نهادهای تصمیم‌گیر مانند مجلس شورای اسلامی و مجمع تشخیص مصلحت نظام و گنجاندن موضوعات جنوبگان در موضوعات مورد حمایت صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور از دیگر اقدامات پژوهشگاه است‌.

فرجامی به طرح‌های تحقیقاتی مشترک پژوهشگاه با دیگر کشورها اشاره کرد و گفت: یک طرح تحقیقاتی با مرکز تحقیقات سنجش از دور نانسن روسیه واقع در سنت پترزبورگ برای بررسی پدیده کم‌فشارهای قطبی (تاوه قطبی) در حال انجام است. همچنین در حال مذاکره با کشورهای استرالیا، ایتالیا و شیلی هستیم‌. همچنین کارگاه‌های آموزشی نیز با حضور کارشناسان خارجی در ایران برگزار شده است.

وی با تاکید بر اینکه پژوهشگاه نماینده ایران در کمیته ملی علمی جنوبگان است، افزود: معاهده جنوبگان تا سال ۲۰۴۸ معتبر است، بعد از این یا معاهده تمدید می‌شود یا کلا محدود به کشورهای حاضر در جنوبگان می‌شود و ممکن است بعد از آن کشور جدیدی نتواند وارد جنوبگان شود. ایران نیز اکنون عضو غیرمشورتی کمیته علمی تحقیقاتی جنوبگان است و اگر به عضو ثابت معاهده تبدیل نشود، ممکن است فرصت را از دست بدهد.

انتخاب پیام

مطالب مرتبط

جای خالی ایران در قطب جنوب، ربع قرن پس از اعزام نخستین محقق!

صعود گردشگر ایرانی به قله ای در قطب جنوب

نظر دهید

* نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند

سرخط خبرها