معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تشریح گام سوم معاونت علمی در حمایت از زیستبوم نوآوری، گفت: هدف ما این است که ایده و اثر را به ثروت تبدیل کنیم و برای تحقق آن، به جای تمرکز بر یک بخش، کل زنجیره ارزش از افراد و شرکتها تا منابع مالی، شتابدهندهها و پارکها را بهصورت یکپارچه مورد حمایت قرار دهیم.
به گزارش دیدهبان علم ایران، حسین افشین در حاشیه مراسم رونمایی از صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر که روز گذشته ۲۴ مردادماه با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از معاونان و مدیران وزارت ارشاد، معاونت علمی و فنآوری ریاست جمهوری و بخش خصوصی برگزار شد با اشاره به نقش تأمین مالی در توسعه زیستبوم دانشبنیان و صنایع خلاق اظهار کرد: یکی از ابزارهای مهم در زیستبوم دانشبنیان و صنایع خلاق، تأمین مالی است و صندوقهای پژوهش و فناوری یکی از سازوکارهای این حوزه به شمار میروند.
وی با اشاره به چالشهای متعدد پیش روی صنایع خلاق افزود: ممکن است در حوزه صنایع خلاق مسائل و چالشهای مختلفی وجود داشته باشد، اما یکی از مسائل مهم و اساسی، تأمین مالی پایدار است. حضور صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر و حمایت معاونت علمی، صندوق و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میتواند این صندوق را به یکی از پایهها و حامیان سرمایهگذاری خطرپذیر در حوزه صنایع خلاق تبدیل کند.
معاون علمی رئیسجمهور راهاندازی یک صندوق تخصصی برای حوزه فرهنگ و هنر را دارای اهمیت ویژه دانست و گفت: شاید این پرسش مطرح شود که صندوقهای مختلفی وجود دارند که میتوانند از فعالیتهای صنایع خلاق حمایت کنند، اما پیش از این صندوقی تخصصی که مأموریت اصلی آن توسعه فرهنگ و هنر باشد، در اختیار نداشتیم. تخصصی بودن یک صندوق به این معناست که تمام ظرفیت، تمرکز و مأموریت آن معطوف به حمایت از یک حوزه و زیستبوم مشخص باشد. البته در حوزههای مختلف، صندوقهای دیگری نیز فعالیت میکنند؛ برای مثال در حوزههایی مانند پویانمایی و سایر بخشهای صنایع خلاق، ظرفیتهای حمایتی وجود دارد، اما صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر میتواند بهصورت تخصصی و با تمرکز بر توسعه این حوزه، نقش مؤثرتری ایفا کند.
وی حضور مجموعههای تخصصی و سرمایهگذاران در ساختار این صندوق را یکی از نقاط قوت آن عنوان کرد و افزود: با توجه به حضور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بهعنوان دستگاه تخصصی این حوزه و همچنین مشارکت بخش خصوصی و صندوق نوآوری و شکوفایی، ظرفیت مناسبی برای شکلگیری یک سازوکار تخصصی تأمین مالی و سرمایهگذاری در صنایع خلاق ایجاد شده است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور ابراز امیدواری کرد فعالیت این صندوق در سالهای پیش رو به نتایج ملموسی در اقتصاد صنایع خلاق منجر شود و گفت: فکر میکنم راهاندازی این صندوق میتواند شروع خوبی برای حمایت جدیتر از فعالیتها و نخبگانی باشد که در عرصه صنایع خلاق فعالیت میکنند و امیدوارم بتوانیم در دو سال آینده شاهد اتفاقات خوبی در این حوزه باشیم.
افشین در ادامه به رویکرد جدید معاونت علمی در حمایت از زیستبوم نوآوری اشاره کرد و گفت: بر اساس پارادایم جدیدی که برای معاونت علمی طراحی کردهایم، یکی از اهداف اصلی ما این است که بتوانیم ایده و اثر را به ثروت تبدیل کنیم. برای تحقق این هدف، باید به جای تمرکز صرف بر یک بخش، کل زنجیره ارزش را مورد حمایت قرار دهیم.
وی افزود: در این زنجیره، افراد، شرکتها، منابع مالی، شتابدهندهها، پارکها و سایر اجزای زیستبوم در کنار یکدیگر دیده میشوند. اگر این اجزا بهصورت هماهنگ عمل کنند، میتوان مسیر تبدیل ایدههای خلاق به محصولات، خدمات و کسبوکارهای پایدار را هموار کرد.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به گستردگی حوزه صنایع خلاق خاطرنشان کرد: صنایع خلاق تنها به یک حوزه محدود نمیشود و بخشهایی از جمله سینما، صنایع هنری و تجسمی، پویانمایی، بازیهای رایانهای و سایر حوزههای فرهنگی و هنری را دربرمیگیرد. هدف ما این است که بتوانیم در این زنجیره، افراد و ظرفیتهای جدیدی را شناسایی و معرفی کنیم و زمینه رشد و شکوفایی آنها را فراهم آوریم.
وی تأکید کرد: امیدوارم با شکلگیری این صندوق و همکاری مجموعههای مختلف، طی دو سال آینده بتوانیم شاهد تقویت اقتصاد صنایع خلاق، حمایت مؤثرتر از نخبگان و فعالان این حوزه و شکلگیری کسبوکارهای جدید و اثرگذار در عرصه فرهنگ و هنر باشیم.
سهم ناچیز ایران از صنایع پول ساز خلاق
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم طی سخنانی در آیین رونمایی از صندوق پژوهش و فنآوری توسعه فرهنگ و هنر گفت: صنایع خلاق از نظر سهم در تولید، اشتغال، گردش مالی، صادرات و حتی درآمدهای ملی، به یک حوزه راهبردی تبدیل شده است و در عین حال بسیاری از مزیتهایی که این حوزه بر آنها استوار است، در کشور ما وجود دارد.
سیدعباس صالحی خاطرنشان کرد: روندی که امروز در جهان شاهد آن هستیم نشان میدهد صنایع خلاق از نظر سهم در تولید، اشتغال، گردش مالی، صادرات و سهم از درآمدهای ملی، به یک حوزه راهبردی تبدیل شده است و در عین حال بسیاری از مزیتهایی که این حوزه بر آنها استوار است، در کشور ما وجود دارد. اگر هنر را بهعنوان ضلع مقوم دانش، فناوری و.. در نظر بگیریم ویژگیهای تاریخی و تمدنی ایران میتواند برای ما مزیت نسبی محسوب شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: درهمآمیختگی میان اقتصادِ فرهنگ و هنر با حوزههایی مانند سبک زندگی، هویت و بسیاری از عرصههای دیگر، فرصتهای تازهای ایجاد کرده است. این ظرفیت میتواند زمینهساز رویکرد جدیدی در روابط فرهنگی ما باشد و حتی به احیای هژمونی تاریخی و فرهنگی و تمدنی ایران کمک کند.
او ادامه داد: بهعنوان کشوری با تمدن چند هزار ساله ظرفیتهای بسیار بزرگی در اختیار داریم؛ ظرفیتهایی که هنوز هم بحمدالله وجود دارد (و در جنگ تحمیلی دوم و سوم خود را نشان داده است) و فرصتهای ارزشمندی برای ما ایجاد کرده است.
وزیر ارشاد با اشاره به اینکه سهم درآمدهای ما از این حوزه کمتر از یک میلیارد دلار است، افزود: یکی از حوزههایی که میتواند راهی میانبر برای کشور باشد صنایع خلاق است؛ حوزهای که از منظر اقتصادی، هویتی، دیپلماسیِ عمومی و افزایش قدرت تأثیرگذاری ایران در جهان اهمیت دارد.
صالحی با بیان اینکه باید دست به دست هم بدهیم و برای آن کاری جدی انجام دهیم، اظهار داشت: خوشبختانه شرایطی که پدید آمده و همکاریهایی که میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت علمی ریاست جمهوری و مجموعههای مرتبط وجود دارد، فرصتها و چشماندازهای جدیدی ایجاد کرده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه میتوان با نگاهی مثبت و واقعبینانه به این فرصتها نگاه کرد، گفت: باتوجه به ویژگیهایی که مطرح شد، حتی با وجود شرایط دشوار اقتصادی و شرایط ناشی از جنگ تحمیلی دوم و سوم، میتوانیم با امید و جدیت بیشتری در این حوزه کار کنیم؛ حتی شاید با سرعتی بیشتر از برخی حوزههای دیگر که شرایط در آنها دشوارتر است.
صالحی در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: باید این مسئله را بهصورت «شبکه» ببینیم و در عین حال به موضوع منابع مالی پایدار هم به عنوان دغدغهای بسیار مهم توجه کنیم. در حوزه صنایع خلاق دستکم ۱۰ مسئله اساسی داریم که باید روی آنها تمرکز کنیم؛ اینها مسائلی هستند که در ذهن من بهعنوان مهمترین چالشهای این حوزه شکل گرفتهاند و اگر قرار است با تاسیس این صندوق منابع مالی پایدار ایجاد شود و در این مسیر حرکت کنیم، باید همزمان به این مسائل نیز فکر کنیم و ببینیم با همکاری یکدیگر چه اقداماتی میتوانیم انجام دهیم.
صنایع خلاق ایران در مرحله جنینی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد: باید ابتدا فهرستی از مسائل اصلی را مطرح کنیم و سپس با کمک دوستانمان در معاونت علمی و سایر بخشهای مرتبط تلاش کنیم در دو سال آینده اهتمام مضاعف و جدی در حوزه صنایع خلاق ایجاد کنیم. هدف این است که نقاط آسیب را اگر نمیتوانیم بهطور کامل برطرف کنیم، دستکم به میزان قابلتوجهی کاهش دهیم تا بتوانیم زیستبوم این حوزه را به شکل درستتر و منسجمتری سامان دهیم.
صالحی تصریحکرد: باید در این دو سال تلاشی جدی برای رفع نواقصِ شکلگیریِ این زیستبوم شود، به گونهای که این زیستبوم بتواند استقرار یابد (چراکه هنوز در مراحل جنینی قرار داریم و این زیستبوم آنگونه که باید و شاید متولد نشده است).
۱۰ چالش مهم در حوزه صنایع خلاق
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: یکی از مسائل اساسی دیگر، ضعف نظام آمار و اطلاعات در حوزه صنایع خلاق است اینکه برای حل این ۱۰ مسئله که عرض کردم، چگونه تقسیم کار کنیم و چگونه مجموعههای دیگری را نیز درگیر کنیم بحث دیگری است اما صرفاً سرفصلها را عرض میکنم.
صالحی تصریحکرد: مساله اول ضعف نظام آمار و اطلاعات در حوزه صنایع خلاق است؛ در این حوزه ما هنوز بیش از آنکه بر آمار و اطلاعات دقیق تکیه کنیم براساس تخمین و گمانهزنی حرکت میکنیم؛ از منابع انسانی گرفته تا سایر بخشها. مساله دوم ضعف مقررات مناسب برای رشد این حوزه است؛ یکی از مزیتهای اصلی صنایع خلاق، خلاقیت و ویژگیهای خاص این حوزه است بنابراین طبیعتا مقررات آن نیز باید متناسب با همین ویژگیها طراحی شود.
او افزود: باید در این دوره دو ساله به سمت ایجاد مقررات تسهیلگر و ثبات آفرین در این حوزه حرکت کنیم؛ البته نباید به دنبال لوایح بلند و طولانی باشیم بلکه بهتر است به سمت «مادهواحدههای کوتاه و مسئلهمحور» حرکت کنیم. گاهی برای رسیدن به وفاق بر سر یک لایحه طولانی زمان زیادی صرف میشود، در مقابل باید ببینیم در کدام بخشها میتوانیم با یک مادهواحده (یا حداکثر چند ماده) مسئله مشخص مقرراتی را حل کنیم؛ مقرراتی که بتواند به رشد و شکلگیری زیستبوم کمک کند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مساله سوم ضعف محصولات صنایع خلاق متناسب با ذائقه داخلی و بینالمللی است؛ در بخش قابلتوجهی از محصولات، میان ذائقه مخاطب و محصولات تولید شده فاصله و شکاف وجود دارد. باید برای حل این چالش، بررسی کنیم چگونه ذائقهشناسی دقیقتری داشته باشیم و تولیدات خود را متناسب با این ذائقهها توسعه دهیم.
او افزود: مساله چهارم فاصله فناوری صنایع خلاق ایران با شتاب فناوری جهانی است؛ شاهد شتاب بسیار بالای فناوری در حوزه صنایع خلاق در جهان هستیم و در مقابل، فناوری صنایع خلاق در داخل کشور فاصله قابلتوجهی با این روند پیدا میکند. این فاصله فناوری عملا میتواند مسیر رشد را متوقف کند و حتی در مقاطعی، روند شکلگیری و تولد محصولات را متوقف کند.
صالحی تصریحکرد: مساله پنجم محدودیت دسترسی به بازار خارجی و ضعف شبکه بازار داخلی است؛ مسئله بازار در حوزه صنایع خلاق، مسئله اصلی است؛ البته بازار خارجی از یک منظر و بازار داخلی از منظری دیگر.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه مساله ششم تأثیر نوسانات اقتصادی بر صنایع خلاق است، گفت: نمیتوانیم تأثیر متغیرهای اقتصادی و نوسانات اقتصاد ایران را بهطور کامل حذف کنیم اما میتوانیم آن را کاهش دهیم. برخی صنایع به دلیل سابقه طولانیتر، به یک قِوام نسبی رسیدهاند؛ اما صنایع خلاق (بهویژه در کشور ما) حوزهای نسبتاً جدید هستند. بسیاری از شرکتها، بنگاهها و افرادی که در این حوزه فعالیت میکنند، هنوز بُنیه اقتصادی محدودی دارند؛ بنابراین طبیعتاً نوسانات اقتصادی تأثیر بیشتری بر آنها میگذارد. شرایط اقتصادی که در طول این دهه اخیر تجربه کردهایم، آثار خود را بهطور جدی بر این مجموعهها گذاشته است.
او ادامه داد: مساله هفتم مهاجرت نخبگان عرصه صنایع خلاق است؛ با توجه به ویژگیهای خاص این حوزه، مهاجرت نخبگان صنایع خلاق یک مسئله قابلتوجه بشمار میرود چراکه در سطح جهانی توجه روزافزونی به صنایع خلاق و به تولیدکنندگان و نخبگان این عرصه وجود دارد و تبعات سرمایهگذاری برای جذب ایشان بسیار جدی است. در حوزههایی مانند پویانمایی، بازیهای ویدئویی و سایر بخشهای صنایع خلاق ایران، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا میکند.
صالحی اظهار کرد: مساله هشتم ضعف و تضعیف بخش خصوصی است؛ در حوزههای مختلف اقتصادی با مسئله ضعف بخش خصوصی مواجه هستیم و صنایع خلاق نیز از این قاعده مستثنا نیست. اینکه امروز در تاسیس این صندوق، چند مجموعه از بخش خصوصی حضور پیدا کردهاند با همین نگاه آسیب شناسانه است که امیدوار هستیم این مشکل را از نقطه شروع تا حدی کاهش دهیم.
او افزود: مساله نهم پراکندگی دستگاههای دولتی و حاکمیتی فعال در حوزه صنایع خلاق است؛ دستگاههایی که در حوزه صنایع خلاق در دولت و حاکمیت فعالیت میکنند، پراکنده هستند و همگرایی و هم افزایی لازم را ندارند.
صالحی تصریحکرد: اگر راهبرد دولت و حاکمیت این است که صنایع خلاق در سه ضلع اقتصاد، هویت و تأثیر در هژمونی فرهنگی ایران میتوانند بسیار موثر باشند؛ باید تغییر رویکرد را در دستور کار قرار دهیم و در این میان بایستی در دستگاههای مرتبط نیز همافزایی ایجاد کنیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: آخرین نکته، همان موضوعی است که فلسفه برگزاری این جلسه به آن مربوط میشود؛ «منابع مالی پایدار». این موضوع یکی از اهرمهای بسیار مهم و قابلتوجه برای توسعه صنایع خلاق است، منابعی که در قالب منابع حمایتی توزیع نشود بلکه در سرمایهگذاری به کار گرفته شود. نکتهای که صندوق پیشرفت و فنآوری توسعه فرهنگ و هنر برای آن تاسیس شده است.
او با ابراز خرسندی از رونمایی از «صندوق پژوهش و فنآوری توسعه فرهنگ و هنر» اظهار کرد: خیلی وقتها مسائل و دغدغههای خود را مطرح میکنیم، اما لزوماً به نقطه خروجی و اقدام عملی منتهی نمیشود اما اینکه این دغدغه تامین منابع مالی پایدار توانسته است به یک نقطه خروجی برسد، اتفاق بسیار ارزشمند و مهمی است.
انتهای پیام