تیم المپیاد ریاضی ایران در شصتوهفتمین المپیاد جهانی ریاضی (IMO 2026) با کسب دو مدال طلا، یک نقره و سه برنز، در میان بیش از ۱۰۰ کشور شرکتکننده به رتبه چهاردهم جهان دست یافت. کسب رتبه چهاردهم جهان در این آوردگاه علمی بین المللی آن هم در شرایطی که ماه هاست اعضای این تیم نیز همانند دیگر دانش آموزان ایرانی در سایه جنگ و تهدیدات مداوم خارجی، شرایط روانی بسیار دشواری را سپری می کنند حقیقتا ستودنی و افتخارآمیز است.
به گزارش دیدهبان علم ایران، دانشپژوهان ایرانی در شصت و هفتمین دوره المپیاد جهانی دانش آموزی ریاضی (IMO2026) که با رقابت تیم هایی از بیش از ۱۰۰ کشور جهان برگزار شد با کسب شش مدال رنگارنگ به واقع خوش درخشیدند. در این دوره از المپیاد که از ۱۹ تیرماه (۱۰ جولای) تا ۳۰ تیرماه جاری (۲۱ جولای) با حضور بیش از هزار شرکتکننده در شهر شانگهای چین برگزار شد، علی جونبخش نجفآبادی و علیرضا شریفی مدال طلا، سید امیرحسین طیب، مدال نقره و رادین نیکاقبالی، ارشا عزیزالدین و آریان زندی مدال برنز کسب کردند و در رتبه بندی تیمی در جایگاه چهاردهم جهان قرار گرفتند.
تیم دانش اموزی ایران در المپیاد سال گذشته که در استرالیا برگزار شد با کسب دو مدال طلا، سه مدال نقره و یک مدال برنز به رتبه دوازدهم جهان دست یافته بودند.
با این حال، آنچه بیش از خود نتیجه توجه را جلب میکند، شیوه مواجهه برخی مسئولان با موفقیتها و ناکامیهای نسبی تیمهای المپیادی است.
تنها چند روز پیش از آغاز المپیاد جهانی، تیم ایران در کمپ بینالمللی آمادگی المپیاد ریاضی با کسب چهار مدال طلا و دو مدال نقره، عنوان نخست را به دست آورد. موجی از پیامهای تبریک از سوی معاون اول رئیسجمهور، معاون علمی رئیسجمهور، وزیر آموزشوپرورش، وزیر ورزش و جوانان و دیگر مسئولان منتشر شد. از «افتخار ملی» گفته شد از «ثمره سیاستهای علمی کشور» سخن به میان آمد و این موفقیت به سرعت به کارنامه مدیریتی دستگاههای مختلف پیوند خورد.
هیچکس منکر این واقعیت نیست که رتبهبندی در المپیادهای جهانی همواره دستخوش تغییر است. ایران در سال ۱۴۰۳ رتبه نوزدهم جهان را کسب کرد، سال بعد به رتبه دوازدهم رسید و امسال چهاردهم شد. این نوسان، در رقابتهایی که فاصله تیمها گاه تنها چند امتیاز است، امری طبیعی و اجتنابناپذیر محسوب میشود. حتی بسیاری از قدرتهای علمی جهان نیز هر سال جابهجاییهایی را در رتبهبندی تجربه میکنند.
در واقع همانطور که کسب چند مدال بیشتر در اردوی آمادگی المپیاد ریاضی امسال نشان از استعداد و نبوغ و توان علمی فوق العاده دانش آموزان ایرانی و موفقیت مسوولان در حمایت از نخبگان نیست کاهش رتبه ایران در این المپیاد هم چیزی از ارزش دانش پژوهان پرتلاش، مدرسان و مدیران باشگاه دانش پژوهان جوان و دیگر حامیان واقعی نخبگان در کشور کم نمی کند.
آنچه آزاردهنده است برخورد دوگانه و غیرصادقانه برخی مسوولان است که هرسال که تیمهای دانش آموزی ایرانی رتبه بالایی در المپیادهای بین المللی کسب می کنند با بزرگنمایی و اغراق آن را موفقیتی درخشان و نشان دهنده «برتری هوش، استعداد و شایستگی فرزندان این مرز و بوم» توصیف می کنند و هر بار که تیم های دانش آموزی رتبه پایینتری کسب می کنند از اساس اعتبار و ارزش المپیادهای دانش آموزی را رد می کنند.
این بار اما فاصله تنها یک هفتگی ذوق زدگی و پیام های بلندبالای تبریک معاون علمی رئیس جمهور و معاون اول رییس جمهور تا وزیر آموزش و پرورش و وزیر ورزش و جوانان و … از موفقیت تیم المپیاد ریاضی ایران در کسب رتبه اول در اردوی بینالمللی آمادگی برای المپیاد ریاضی تا کسب رتبه چهاردهم در رقابت اصلی المپیاد، این دوگانگی بیش از هر زمان به رخ می کشد.
واقعیت این است که موفقیت تیمهای المپیادی، پیش از هر چیز، حاصل سالها تلاش دانشآموزان، خانوادهها، معلمان، اساتید و مدیران دلسوز باشگاه دانشپژوهان جوان و جامعه علمی کشور است؛ تلاشی که معمولاً دور از هیاهوی رسانهای و بدون برخورداری از امکاناتی همتراز بسیاری از کشورهای رقیب انجام میشود. نقش سیاستگذاران در فراهم کردن بستر این موفقیتها مهم است، اما نه آنقدر که بتوان هر مدال را به نام مدیریت نوشت و نه آنقدر کمرنگ که در زمان افت نسبی، هیچ مسئولیتی متوجه آنان نباشد.
حمایت از نخبگان، اگر واقعی است، نباید به انتشار پیامهای تبریک در روزهای پیروزی محدود شود. این حمایت زمانی معنا پیدا میکند که تأمین منابع آموزشی، حفظ استقلال باشگاه دانشپژوهان جوان، ایجاد آرامش برای دانشآموزان و برنامهریزی بلندمدت برای پرورش استعدادها، به اولویت دائمی سیاستگذاران تبدیل شود.
تیم المپیاد ریاضی ایران امسال نیز افتخار آفرید؛ نه آنقدر که برخی مسئولان هفته گذشته ادعا کردند همه افتخارش محصول مدیریت آنهاست و نه آنقدر کمفروغ که امروز در سکوت از کنار آن عبور شود. آنچه بیش از هر چیز نیازمند اصلاح است، نه عملکرد دانشآموزان، بلکه نوع مواجهه تبلیغاتی با دستاوردهای علمی کشور است؛ مواجههای که گاه بیش از آنکه در خدمت علم باشد، در خدمت نمایش است.
اما اکنون که تیم ایران با وجود کسب شش مدال و قرار گرفتن در جمع ۱۵ تیم برتر جهان، نسبت به سال گذشته دو پله در جدول تیمی پایینتر ایستاده است، خبری از این مسوولان نیست! گویی موفقیتها تا زمانی ارزش بازتاب دارند که بتوان از آنها برای تبلیغ عملکرد مدیریتی بهره برد و هرگاه نتیجه اندکی پایینتر از انتظار باشد، سکوت جای تبریک را میگیرد.
علی شمس – دیدهبان علم ایران
انتهای پیام