پژوهشگران دانشگاه صنعتی شریف در قالب یک طرح پسادکتری و با حمایت بنیاد ملی علم ایران، موفق به طراحی فناوری نوینی برای پیشبینی رسوب آسفالتین در مخازن نفتی شدند؛ این فناوری با شبیهسازی شرایط واقعی مخزن، امکان پیشبینی زمان و میزان تشکیل رسوب را فراهم میکند و میتواند نقش مؤثری در کاهش ریسکهای عملیاتی و افزایش بهرهوری تولید نفت داشته باشد.
به گزارش دیدهبان علم ایران، احسان جعفربیگی در دوره پسادکتری خود در مرکز ازدیاد برداشت و بهبود تولید نفت در دانشگاه صنعتی شریف، با راهنمایی سید شهابالدین آیتاللهی و با حمایت بنیاد ملی علم ایران فناوری جدید و مؤثری را برای پیشبینی نقطه شروع و تشکیل رسوب آسفالتین در شرایط مخازن نفتی ارائه کرده است؛ دستاوردی که میتواند در کاهش هزینههای تولید و افزایش بهرهوری صنعت نفت کشور نقش مؤثری ایفا کند.
سید شهابالدین آیتاللهی، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی و نفت با اشاره به این دستاورد پژوهشی، گفت: این فناوری در قالب دوره پسادکتری دکتر احسان جعفربیگی و با حمایت بنیاد ملی علم ایران در مرکز ازدیاد برداشت و بهبود تولید نفت دانشگاه صنعتی شریف توسعه یافته است و امکان پیشبینی نقطه آغاز تشکیل رسوب آسفالتین و همچنین برآورد میزان رسوب را در شرایط واقعی مخازن نفتی فراهم میکند.
وی با بیان اینکه آسفالتین یکی از پیچیدهترین ترکیبات موجود در نفت خام است، افزود: این ماده در شرایط عادی در نفت محلول است، اما در اثر تغییر فشار، دما یا شرایط ناشی از فرآیند تولید و عملیات ازدیاد برداشت، از محلول خارج شده و به صورت رسوبی جامد و بسیار چسبنده تشکیل میشود. این پدیده میتواند موجب گرفتگی منافذ سنگ مخزن و لولههای انتقال نفت شده و خسارتهای اقتصادی قابل توجهی را به صنعت نفت تحمیل کند.
آیتاللهی با اشاره به محدودیتهای روشهای متداول آزمایشگاهی، اظهار کرد: روشهای رایج تشخیص شرایط رسوبگذاری آسفالتین علاوه بر زمانبر بودن، به حجم زیادی از نفت زنده و تجهیزات پیچیده آزمایشگاهی نیاز دارند. در این پژوهش، دستگاهی طراحی و ساخته شده است که علاوه بر تعیین شرایط آغاز رسوبگذاری، میزان رسوب آسفالتین را نیز در طول فرآیند پیشبینی میکند.
وی ادامه داد: این دستگاه از محفظهای بسیار کوچک و مقاوم در برابر خوردگی برخوردار است که قابلیت تحمل فشار تا ۵۰۰ اتمسفر و دمای ۱۵۰ درجه سانتیگراد را دارد و شرایط واقعی مخازن نفتی را شبیهسازی میکند. همچنین با استفاده از یک منبع نور ویژه و اندازهگیری تغییرات ایجادشده در نمونهای با حجم کمتر از دو سیسی، شرایط تشکیل و مقدار آسفالتین رسوبکرده بهصورت دقیق، اندازهگیری و روی نمایشگر دیجیتال دستگاه نمایش داده میشود.
رئیس مرکز ازدیاد برداشت و بهبود تولید نفت دانشگاه صنعتی شریف، قابلیت حمل آسان، ابعاد کوچک و نیاز به حجم بسیار اندک نفت زنده را از دیگر ویژگیهای این فناوری برشمرد و گفت: این ویژگیها امکان استفاده از دستگاه را در میادین نفتی و در مجاورت چاههای تولید فراهم میکند و به متخصصان کمک میکند پیش از اجرای عملیات پرهزینه تولید و تزریق سیالات، احتمال تشکیل رسوب آسفالتین و شدت آن را ارزیابی کرده و تصمیمهای فنی دقیقتری اتخاذ کنند.
آیتاللهی در پایان تأکید کرد: توسعه این فناوری بومی، در شرایطی که افزایش تولید نفت، ارتقای بهرهوری مخازن و کاهش هزینههای عملیاتی از اولویتهای صنعت نفت کشور به شمار میرود، میتواند نقش مهمی در استفاده بهینه از منابع هیدروکربوری، کاهش ریسکهای عملیاتی و صیانت از سرمایههای ملی ایفا کند.
انتهای پیام