- دیده بان علم ایران – Iran Science Watch - https://didehbanelmiran.ir -

بهره‌برداری از دو مرکز فضایی جدید در شرق و غرب کشور/آمادگی پایگاه فضایی چابهار برای نخستین پرتاب

همزمان با روز فناوری فضایی ضمن اعلام آغاز بهره‌برداری از پایگاه فضایی چابهار و مراکز فضایی چناران و سلماس از نسخه نمونه «منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی» و آلبوم تصاویر ماهواره‌ای پایا رونمایی شد.

به گزارش دیده‌بان علم ایران در پی پرتاب موفقیت‌آمیز ماهواره امید در ۱۴ بهمن‌ماه سال ۱۳۸۷ این روز به عنوان روز فناوری فضایی در تقویم رسمی کشور ثبت شده است.

امروز در مراسم روز فناوری فضایی که با حضور سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، امیر خلبان عزیز نصیرزاده وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی برگزار شد از ماهواره هاتف ۳ – انواع نمونه از ماهواره‌های منظومه شهید سلیمانی در ابعاد واقعی – رونمایی شد.

از اهداف پرتاب این ماهواره که در واقع نمونه آزمایشی ماهواره های منظومه شهید سلیمانی است، اطمینان از عملکرد صحیح زیرسیستم‌ها و تجهیزات به کار رفته در منظومه، شامل سامانه پرواز، سیستم پیشرانش، رایانه مرکزی و مدیریت انرژی، اطمینان از عملکرد صحیح نرم‌افزارها و اطمینان از امکان منظومه‌سازی در صفحات مجازی مشخص (تعریف شده) با استفاده از پرتابگرهای بومی داخلی است.

این ماهواره با جرم ۲۰ کیلوگرم (به همراه محفظه رهایش) و ابعاد ۶ واحدی، در دسته ماهواره‌های مک‌نت (MecNet) قرار می‌گیرد.

پس از پرتاب این ماهواره و قرارگیری در مدار، عملکرد آن مورد سنجش و تأیید نهایی قرار می‌گیرد و سپس سایر ماهواره‌های منظومه بر مبنای این نمونه تثبیت‌شده، تولید خواهند شد.

منظومه ماهواره ای «باریک‌باند» (Narrowband) شهید سلیمانی شامل ۲۴ ماهواره است که طراحی و ساخت آن توسط کنسرسیومی متشکل از بخش خصوصی و بخش دولتی در حال انجام است.

تا پیش از این دو نمونه «زیرمقیاس» (Sub-scale) ماهواره های منظومه شهید سلیمانی با نام های فخری و هاتف ۲، طراحی، ساخته و پرتاب شده‌اند که از طریق این پرتاب‌های آزمایشی، بخش عمده‌ای از سیستم‌ها و فناوری‌های مورد نیاز این منظومه مورد تست و ارزیابی عملکردی قرار گرفته است.

ماهواره‌های منظومه شهید سلیمانی قرار است در سال ۱۴۰۵ به مدار پرتاب شوند.

رونمایی از آلبوم تصاویر ماهواره‌ای پایا از دیگر برنامه های این مراسم بود.

«پایا» در رده ماهواره‌های سنجش از دور قرار دارد و با وزنی در حدود ۱۵۰ کیلوگرم از جمله پیشرفته‌ترین و سنگین‌ترین ماهواره‌های تصویربرداری ساخت داخل محسوب می‌شود. این ماهواره قابلیت تصویربرداری با دقت حدود ۵ متر سیاه‌ و سفید و ۱۰ متر در حالت رنگی دارد و از ارتقای دقت تا ۳ متر با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی بهره می‌برد.

رئیس سازمان فضایی ایران در حاشیه مراسم رونمایی از تصاویر ماهواره پایا گفت: ماهواره پایا یکی از سه ماهواره‌ای بود که در هفتم دی ماه امسال همراه با دو ماهواره کوثر و ظفر در مدار تزریق شد.

وی افزود: سه ماهواره پرتاب شده اجرای همه تست‌های مداری‌شان شروع شده و در حال انجام هستند و ماهواره پایا از بین این سه ماهواره، فرایند تست تک تک زیرسامانه‌هایش به اتمام رسیده است.

سالاریه تصریح کرد: از حدود دو یا سه هفته گذشته فرایند تصویربرداری توسط این ماهواره نیز شروع شده و فرایند تصحیحات هندسی و رادیومتری تصاویر در حال انجام است که بخش عمده‌اش هم به اتمام رسیده است.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: امروز نخستین تصاویر تصحیح شده این ماهواره رونمایی شد که به این معنی است که ما می‌توانیم به کمک این ماهواره بومی تصاویر را از بخش‌های مختلف کشور دریافت کنیم.

به گفته وی، به کمک پردازش و کارهای تکمیلی روی تصاویر ماهواره پایا می‌توانیم از دقت‌های حدود بهتر از سه متر هم در تصاویر استفاده کنیم که این کاربرد تصاویر را بسیار متنوع می‌کند.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به کاربردهای تصاویر ماهواره پایا، گفت: این تصاویر در حوزه‌های کشاورزی، مدیریت منابع کشاورزی، پایش سطح زیر کشت محصولات کشاورزی، پایش منابع آبی‌مان، سطح مخازن آبی در داخل کشور، پایش محیط زیست و کاربردهای متنوع دیگر قابل اجرا است، ضمن آنکه در حوزه‌های شهری، مدیریت شهری، پایش ساخت و ساز و به‌روز رسانی نقشه‌ها نیز قابل استفاده است. این طیف از تصاویر مختلف قابل ارائه به بخش‌های مختلف حاکمیتی و بخش خصوصی و مردم است.

آغاز بهره‌برداری از مراکز فضایی چناران و سلماس از دیگر دستاوردهای فضایی است که امروز اعلام شد.

سالاریه در توضیح فعالیت های این مراکز گفت: همزمان با مراسم امروز بهره برداری از مرکز کنترل و دریافت داده و تصویر ماهواره سلماس در شمال غرب ایران آغاز می شود. با بهره برداری از این مرکز زمینه ارتباط با ماهواره هایی که از منطقه غرب کشور عبور می‌کنند فراهم و در نتیجه، سرعت تثبیت عملکرد ماهواره در فضا برای ما افزایش یافته و در واقع قادر خواهیم بود حجم بیشتری از داده‌های ماهواره‌ای را در کشور تخلیه کنیم.

وی با اشاره به افتتاح مرکز فضایی چناران نیز در هفته‌های آتی گفت: این پایگاه هم که در شرق کشور قرار دارد کمک می‌کند در بازه زمان بیشتری با ماهواره‌ها ارتباط داشته باشیم.

رییس سازمان فضایی همچنین از اتمام ساخت فاز یک پایگاه فضایی چابهار خبر داد و گفت: فاز اول پایگاه فضایی چابهار که مربوط به پرتابگرهای کلاس سوخت جامد مانند «قائم ۱۰۵» و پرتابگرهای با کلاس‌های جرمی بالاتر است، عملاً به پایان رسیده و پروژه در مراحل نهایی قرار دارد و تنها برخی موارد جزئی از این فاز باقی مانده است.

آنچه در حال حاضر در دستور کار سازمان فضایی است، انجام نخستین پرتاب از پایگاه فضایی چابهار است. هم ماهواره‌بر و هم ماهواره مربوطه در حال ساخت هستند و به‌محض تکمیل آنها، نخستین پرتاب از این پایگاه انجام خواهد شد و فاز نخست پایگاه به‌صورت عملیاتی وارد مدار بهره‌برداری می‌شود.

معاون وزیر ارتباطات اضافه کرد: طراحی فاز دوم پایگاه فضایی چابهار نیز که مربوط به پرتابگرهای سوخت مایع است، انجام شده و برنامه‌ریزی برای آغاز عملیات اجرایی و کلنگ‌زنی آن در دستور کار قرار دارد. با احداث فاز دوم، امکان پرتاب پرتابگرهایی از خانواده «سیمرغ»، «سیمرغ ارتقایافته» و «ققنوس» از این پایگاه فراهم خواهد شد.

ساخت ماهواره‌ها

وی همچنین در حاشیه این مراسم در گفت و گو با خبرنگاران در خصوص پروژه‌های ساخت ماهواره‌ها، اظهار کرد: در سال گذشته شاهد پرتاب اولین ماهواره مخابراتی ایران (ناهید۲) بودیم که نمونه دوم این ماهواره هم آماده پرتاب است و کارهای نهایی‌اش با پرتابگر در حال انجام است. در حوزه ماهواره‌های سنجشی نیز پرتاب سه‌گانه‌ای که اتفاق افتاد، یک پیشرفت بزرگ برای کشور محسوب می‌شد و حالا دو ماهواره کوثر و ظفر هم در راه هستند که دو ماهواره فرایند تست‌هایشان به اتمام می‌رسد و بهره‌برداری از آن ماهواره‌ها هم در آینده اتفاق می‌افتد.

سالاریه افزود: در پروژه‌های دیگر ماهواره سنجشی، طراحی و ساخت ماهواره‌ها با دقت یک متر را از سال گذشته شروع کردیم، هم ماهواره پارس ۳ و هم نمونه‌های پیشرفته‌تر.

وی تصریح کرد: در حال حاضر، تست‌های سازگاری ماهواره “ناهید ۲” در حال انجام است و آماده پرتاب است و نمونه دوم آن نیز آماده شده است. با این حال، تمامی تست‌ها باید کامل شوند. گاهی اوقات اگر در انجام تست‌ها، کوچکترین تردید یا مشکلی در عملکرد برخی از زیرسامانه‌ها احساس شود، فرآیند، متوقف می‌شود و بررسی دقیق صورت می‌گیرد. تعیین زمان دقیق پرتاب، حتی برای پرتاب‌های خارجی، فرآیندی حساس است و بارها شاهد بوده‌ایم که پرتاب ماهواره‌هایی مانند “ظفر” و “کوثر” به دلیل همین حساسیت‌ها و نیاز به اطمینان از عملکرد صحیح تمامی اجزا، با تاخیر مواجه شده است. این فرآیند، دقیق و ظریف بوده و با تست‌های متعدد انجام می‌شود.

سالاریه تصریح کرد: در حال حاضر، برنامه ما پرتاب در سال جاری است، اما ممکن است با یکی دو ماه جابجایی همراه باشد. پس از قطعی شدن زمان پرتاب، به اطلاع عموم خواهیم رساند.

انتهای پیام